Kronik hepatit B hastalarında entekavir ve tenofovir tedavi kesimi sonrası hepatit B relaps oranları ve relaps belirleyicilerinin saptanması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA TUĞÇE ŞAH
Danışman: RAMAZAN İDİLMAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kronik Hepatit B Hastalarında Entekavir ve Tenofovir Tedavi Kesimi Sonrası Hepatit B Relaps Oranları ve Relaps Belirleyicilerinin Saptanması Amaç: Kronik hepatit B (KHB) tedavisinde nükleoz(t)it analogları (NA) uzun süreden beri etkin bir şekilde kullanılmaktadır. Ancak antiviral tedavinin ne kadar uzun süre kullanılabileceği netlik kazanmamıştır. Bu çalışmada NA tedavisi kullanan HBeAg negatif KHB hastalarında antiviral tedavi kesilmesi sonrası HBV nüks oranı ve nüks öncüllerinin saptanması amaçlanmıştır. Gereç-Yöntem: Çalışmaya 01/2015-01/2017 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Bilimdalı Karaciğer Hastalıkları İzlem Polikliniği'nde KHB nedeniyle takipli, siroz olmayan, HBeAg negatif, en az 5 yıldır NA tedavisi almakta olup, takipte en az 2 yıldır HBV DNA'sı negatif, karaciğer hasar testleri normal olan, antiviral tedavisi kesilmiş 34 hasta alındı. Ayrıca bu hastalarla yaş ve cinsiyet uyumlu, aynı şartları sağlayan ancak tedaviye devam edilen 34 hasta da kontrol grubu olarak çalışmaya dahil edildi. Bu hastaların tedavi kesim anı ile ilk bir yıl aylık sonrasında 3 ayda bir olmak üzere 2 yıl boyunca rutin karaciğer hasar ve fonksiyon testlerinin yanında HBV DNA düzeyleri takip edilmiştir. Bununla birlikte tedavi kesim anı ile sonrasında 3 ayda bir olmak üzere 2 yıl boyunca her iki grupta kantitatif HBsAg (Elecsys, Roche Diagnostics, Mannheim, Almanya) ölçümü yapılmıştır. HBV nüksü, serum ALT değerinde en az 2 kat artış ve beraberinde en az 1 ay arayla bakılan iki ardışık ölçümde HBV DNA'nın 20,000 IU/mL üzerinde olması olarak tanımlandı. Bulgular: Çalışmaya alınan tüm hastaların yaş ortalaması 53.3±8.6 yıl (44 erkek/24 kadın ), 39 hasta tedavi naif idi. Tedavi kesilene kadar antiviral tedavi kullanma süresi medyan 6.5 yıldır. Antiviral tedavi başlanma ve kesilme anında biyokimyasal ve serolojik değerler açısından tedavi kesilen ve kesilmeyen gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0.05). Tedavisi kesilen hastaların medyan takip süresi 36 aydı. Takip süresince 8 (%24) hastada nüks gelişmiştir. Kümülatif nüks oranları 3. ayda %15 iken 24. ayda %21 olarak bulunmuştur. Antiviral tedavi kesilme sonrası HBV nüksünü öngörecek istatiksel olarak anlamlı bir faktör bulunamamıştır (p>0.05). Tedavi kesilen ve kesilmeyen grupların takip HBsAg düzeyleri karşılaştırıldığında, 6. aydan sonra tedavi kesilen grubun HBsAg düzeyleri kesilmeyen gruba göre anlamlı olarak daha düşük saptandı. (p<0.05). Tedavisi kesilen ve kesilmeyen grup için HBsAg düşüş hızları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.001). Takipte sadece 1 hastada HBsAg kaybı gelişmiştir. Sonuç: Sonuç olarak, bu çalışmadan elde edilen veriler ışığında uzun süre NA tedavisi almış, sirotik olmayan KHB hastalarında antiviral tedavi kesilmesi uygun bir seçenek gibi görülmektedir. Antiviral tedavi kesilen hastalarda kesilmeyenlere göre daha belirgin ve hızlı bir HBsAg düşüşü görülmekte ve HBsAg seroklirensi tedavi kesilmesi ile de elde edilebilmektedir. Anahtar sözcükler: kronik hepatit B, tedavi kesilmesi, tenofovir, entekavir, nüks