Türkiye'de gelir vergisinin mali ve ekonomik analizi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, MALİYE ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SELDA ÜNVER

Danışman: EDA ÖZDİLER KÜÇÜK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hukukun ekonomik analizinin üç kriteri vardır: bireyler piyasa davranışları kadar piyasa ile ilgili olmayan davranışlarında da hazlarını rasyonel maksimize edicidirler, (ii) bireyler piyasada fiyat teşviklerine verdikleri tepkiyi piyasa ile ilgili olmayan davranışlarında da yaparlar, (iii) yasal kurallar ve yasal çıktılar onların etkinlik özellikleri temelinde değerlendirilebilir. Bu analizin, 1960'lı yıllardan itibaren hukukun her alanına dahil edilebileceği tezi ortaya çıkmıştır. Özellikle, vergiler gibi hem hukukun alanına giren, hem de kamu maliyesini ilgilendiren bu konu iktisatla hukukun evliliği gibidir. Dolayısıyla, vergi kanunlarının hem iktisadi olarak hem de hukuki olarak etkinlik-adalet dengesini sağlaması bu teorinin uygulanabilir olması için önem arz etmektedir. Türkiye'deki gelir vergisi sistemi bu teori baz alınarak incelendiğinde etkinlik- adalet dengesini sağlamadığı görülmektedir. Bu bağlamda, etkinlik-adalet dengesini bir nebze de olsa arttırıcı dolaylı- dolaysız vergi dengesi sağlanmalı, vergi oran yapısı daha az dilimli olmalı ve vergi eşiği uygulaması bütün vatandaşlar için olmalı , vergi idareleri daha etkin çalışır hale getirilmeli, kişisel beyanname sistemi yaygınlaştırılmalı, vergi mevzuatı daha anlaşılabilir olmalı, vergi adaletini zedeleyen vergi affı, istisna ve muafiyetler yeniden düzenlenmelidir. Anahtar Kelimeler: Hukukun Ekonomik Analizi, Gelir Vergisi, Etkinlik