Diz ve el osteoartritli hastalarda serum endotelin-1 seviyeleri ile kıkırdak morfolojisi ve klinik parametreler arasındaki ilişki; kontrol grubu ile karşılaştırmalı bir çalışma
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE ÖRÜCÜ ATAR
Danışman: YEŞİM AYTÜR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Diz ve/veya el osteoartritli (OA) hastalardaki endotelin-1 (ET-1) seviyelerinin kontrol grubu ile karşılaştırılması ve ET-1 seviyeleri ile kıkırdak morfolojisi ve klinik parametrelerin ilişkili olup olmadığının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışma, kesitsel bir çalışma olarak tasarlandı. Çalışmaya toplam 146 kişi dahil edildi. Osteoartrit grubuna 96 hasta, kontrol grubuna 50 gönüllü katıldı. Osteoartrit alt gruplarında; diz OA grubunda 31 hasta, diz+el OA grubunda 58 hasta ve el OA grubunda 7 hasta mevcuttu. Çalışmaya katılan bireylerin bilateral diz ve el eklemlerinin radyografik ve ultrasonografik (US) değerlendirimi yapıldı. Çalışmaya katılan bireylerin kıkırdaklarının yapısal değişikliklerini değerlendirmek amacı ile US ile dizde distal femoral kıkırdak kalınlığı, elde ise metakarpofalangeal (MKF) eklem kıkırdak kalınlığı ölçüldü. Distal femoral kıkırdak kalınlığı ölçümleri medial femoral kondil, lateral femoral kondil ve interkodiler alanın orta noktalarından yapıldı. MKF eklem kıkırdak kalınlığı ölçümleri, 2. MKF ekleminden yapıldı. Hastaların ağrı ve fonksiyonel açıdan değerlendirimi VAS, WOMAC ve Duruöz el indeksi kullanılarak yapıldı. Çalışmaya katılan bireylerin serum ET-1 düzeyleri ölçümü ELISA yöntemi ile yapıldı. Bulgular: Serum ET-1 düzeyi OA grubunda kontrol grubuna göre daha yüksek bulunmuştur. OA'lı hastalarda serum ET-1 düzeyi ile kıkırdak kalınlıkları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Diz OA'lı hastalarda serum ET-1 düzeyi ile diz için KL evresi ve ultrasonografik olarak femoral kondiler kıkırdak derecesi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmasa da pozitif yönde ilişki saptanmıştır. Diz OA'lı hastalarda serum ET-1 seviyesi ve klinik parametreler arasında ilişki saptanmamıştır. El OA'lı hastalarda serum ET-1 seviyesi ile KL evresi ve klinik parametreler arasında ilişki saptanmamıştır. Sonuç: Serum ET-1 düzeyi OA grubunda kontrol grubuna göre daha yüksektir. Diz ve/veya el OA'lı hastalarda serum ET-1 seviyesi ile radyografik şiddet, ultrasonografik bulgular ve ağrı parametreleri arasında ilişki saptanmamıştır. OA'lı hastalarda ET-1 ile kıkırdak kalınlığı ve morfolojisi ilişkisini araştıran daha fazla sayıda araştırmaya ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Diz osteaortriti, el osteoartriti, endotelin-1, kıkırdak