Acil servise başvuran erişkin hastalarda pnömoni teşhisinde ultrasonografi kullanımının radyografiye üstünlüğünün araştırılması


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CANBAHAR SEZGİN

Danışman: MÜGE GÜNALP ENEYLİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Acil Servise Başvuran Erişkin Hastalarda Pnömoni Teşhisinde Ultrasonografi Kullanımının Radyografiye Üstünlüğünün Araştırılması Amaç: Erişkinlerde toplum kaynaklı pnömoni sık rastlanan ve yüksek hospitalizasyon oranı ile birlikte hayatı tehdit edebilen bir hastalıktır. Bu nedenle doğru ve hızlı tanı koyulması önemlidir. İlk tercih edilecek tetkik olarak akciğer radyografisi önerilmektedir. Bilgisayarlı tomografi pnömoni teşhisinde altın standart olmasına rağmen cihaza ulaşım, yüksek radyasyon dozu ve maliyet nedeniyle ilk aşamada tercih edilmemektedir. Yatak başı ultrasonografi ise hastanın yer değiştirmesine gerek kalmaması, maliyetinin olmaması ve radyasyona sebep olmaması nedeniyle acil servislerde kullanımı önerilen bir tetkik yöntemidir. Bu nedenle çalışmanın amacı pnömoni şüphesi olan hastalarda acil serviste yatak başı yapılan US ile hastaların değerlendirilmesi ve pnömoni teşhisinde radyografiye üstün olup olmadığının araştırılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Temmuz.2015-Mart.2016 tarihleri arasında acil servise başvuran ve pnömoni ön tanısı düşünülen ve dahil etme kriterlerine uyan hastalara, çalışmayı yürüten hekim tarafından yatak başı akciğer ultrasonografisi yapılmıştır. Sonrasında hastalara akciğer grafisi çekilmiştir. Ayırıcı tanı aşamasında ileri görüntüleme için klinik endikasyonu mevcut olan ve toraks BT çekilmesi gereken hastalarda, kontrendikasyon yoksa BT çekilmiş, hasta ilk geldiğinde yapılan US ve radyografinin toraks BT ile uyumu belirlenmiştir. BT endikasyonu olmayan hastalarda US ve radyografinin tanı koymadaki performansları hastanın aldığı son tanı aşamasında kıyaslanmıştır. Bulgular: Toplam 125 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Klinik tanı altın standart olarak alındığında 125 hastada US'nin pnömoni teşhisinde duyarlılığı %98,0, özgüllüğü %95,8 olarak saptanırken radyografinin pnömoni teşhisinde duyarlılığı %88,1, özgüllüğü %91,7 saptandı. BT altın standart olarak alındığında 61 hastada US'nin pnömoni teşhisinde duyarlılığı %98,0, özgüllüğü %91,7 olarak saptanırken radyografinin duyarlılığı %89,8, özgüllüğü %83,3 olarak daha düşük saptandı. Sonuç: Acil serviste yatak başı uygulanan akciğer ultrasonografisi pnömoni teşhisinde duyarlılığı ve özgüllüğü yüksek bir tetkiktir. Acil servislerde radyasyon alması riskli olan çocuklarda ve gebelerde ve özellikle kliniği stabil olmayan ve acil tedavi başlanması gereken hastalarda ilk tercih edilecek tetkik olarak değerlendirilebilir. Anahtar Sözcükler: ultrasonografi, pnömoni, acil servis, radyografi