Organik kirleticilerin tek ve çift katyonlu organobentonitlere adsorpsiyonu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, KİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2002
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RÜYA GÖNÜLŞEN
Danışman: NURAY YILDIZ
Özet:ÖZET Yüksek Lisans Tezi ORGANİK KİRLETİCİLERİN TEK VE ÇİFT KATYONLU ORGANOBENTONİTLERE ADSORPSİYONU Rüya GÖNÜLŞEN Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Mühendisliği Anabilim Dalı Danışman: Doç. Dr. Nuray YILDIZ Bu çalışmada, Çankırı ili sodyum bentonitinden tek ve çift organik katyonlu organobentonitler serrtezlemniştir. Bu işlemde helczadesiltrimetflamonyum bromür (HDTMAB), oktadesiltrimetilamonyum bromür (ODTMAB) gibi uzun zincirli ve beııziltrimetflamonyum bromür (BTEAB), tetrametilamonyum bromür (TMAB) gibi kısa zincirli amonyum tuzlan kullanılmıştır. Orijinal bentonit örneği amonyum tuzları ile iyon değişim tepkimesine sokularak tek organik katyonlu TMA35-B, BTEA75-B HDTMA83-B, ODTMA94-B'leri sentezlenmiştir. Ayrıca TMA35/HDTMA54-B TMA35/ODTMA58-B, BTEA75/HDTMA12-B gibi çift organik katyonlu organobentonitler sentezlenmiştir. Sentezlenen organobentonitler ile atık sulardaki tek (benzoik asit, bidrokinon ve toluen) ve ikili (benzoik asit-toluen ve hidrokinon-toluen) organik kirleticilerin adsorpsiyonu incelenmiştir. Tek katyonlu organobentonitlere tekli organik kirleticilerin adsorplanma kapasitelerinin herbir bileşik için aşağıdaki şekilde değiştiği bulunmuştur Benzoik ask: ODTMA94-B>HDTMA83-B>BTEA75-B>TMA35-B Hidrokinon: HDTMA83-B>ODTMA94-B>TMA35-B>BTEA75-B düşük derişimler için. Derişimin artması ile hidrokinonun BTEA75-B'de maksimum oranda adsorplandığı belirlenmiştir Toluen: BTEA75-B>TMA35-B>HDTMA83-a>ODTMA94-B Çift katyonlu organobentonitlere tekli organik kirleticilerin adsorplanma kapasitelerinde, tek katyonlulara göre düşme gözlenmiştir. Çift katyonlu organobentonitlerin benzoik asit, hidrokinon ve tolueni adsorplama kapasiteleri sırası ile şöyledirTMA35/ODTMA58-B>TMA35/HDTMA54-B>BTEA75/HDTMA12-B, BTEA75/HDTMA12-B>TMA35/HDTMA54-B>TMA35/ODTMA58-B ve BTEA75/HDTMA12-B>TMA35/HDTMA54-B>TMA35/ODTMA58-B Tek katyonlu uzun zincirli organobentonitlere ikili organik kirletici karışımlarının adsorplanma kapasiteleri tekli kirleticilere göre daha düşük bulunmuştur. Benzoik asit-toluen karışımından benzoik asit adsorplanma kapasitesi ODTMA94-B'de HDTMA83-B'den daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Kdrolrinon-tohıen kanşımından hidrokinon adsorpsiyonu ise HDTMA83-B'de daha yüksek bulunmuştur. Çift katyonlu organobentonitlere benzoik asit ve hidrokinon karışım içinden adsorplandığında adsorplanma kapasitesinin düştüğü gözlenmiştir. Tek katyonlu uzun zincirli organobentonitlere (ODTMA94-B ve HDTMA83-B) benzoik asit ve hidrokinon adsorpsiyonu farklı pH'larda (pH-3, 6 ve 11) ve sıcaklıklarda (298K, 313K) incelenmiştir. Bileşiklerin iyonizasyon derecelerine bağlı olarak düşük pH'larda adsorplanma kapasitelerinin arttığı bulunmuştur. Sıcaklık artışı ile de adsorplanma kapasitelerinin arttığı gözlenmiştir. Elde edilen bütün adsorpsiyon verileri Freundlich ve Langmuir izoterm modellerine uygulanarak adsorpsiyon sabitleri belirlenmiştir. Sonuç olarak, sentezlenen organobentonitlerin organik karbon içeriğine bağlı olarak adsorplama oranının değiştiği ortam pH'ının düşmesi ve sıcaklığın artması ile kirleticilerin adsorplanma kapasitelerinin arttığı saptanmıştır. 2002, 139 sayfa ANAHTAR KELİMELER: Bentonit, organobentonit, alkilamonyum tuzu, adsorpsiyon, atık su, organik kirletici