Sistemik Lupus eritematozuslu hastalarda nöropsikiyatrik tutulumun laboratuvar bulguları ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ITIR HÜDA ÖLMEZ
Danışman: TAHSİN MURAT TURGAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Sistemik Lupus Eritematozus'un nöropsikiyatrik tutulumu (NPSLE) hastalığın morbiditesini arttıran önemli bir tutulum şeklidir. NPSLE ile Lupus'un laboratuvar bulguları ilişkisi henüz tam olarak açıklanamamıştır. Bu çalışmanın amacı NPSLE ile nükleer oto antikorlar, antifosfolipit antikorları (aPL), kompleman düzeyleri arasındaki ilişkinin Türkiye popülasyonunda değerlendirilmesidir. Yöntem: Çalışma 01.01.2010-01.12.2024 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanelerinde değerlendirilmiş olan Sistemik Lupus Eritematozus hastalarının dahil edildiği retrospektif bir çalışmadır. 2010-2024 yılları arasında 18 yaş ve üzerinde olan 433 hasta değerlendirilmiş 293 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Bu hastaların AÜTF laboratuvarlarında Immunblot yöntemi ile değerlendirilen antinükleer oto antikorlar, ELISA ve fonksiyonel koagülasyon testi ile incelenen aPL antikorlar, nefelometri ile değerlendirilen kompleman komponentleri C3 ve C4 verileri toplanmıştır. Veriler Ki-kare testi ve Lojistik Regresyon ile değerlendirilmiştir. Bulgular: NPLSE tutulumu olan hastalarda, Santral Sinir Sistemi (SSS) tutulumu olan hastalarda, nöbet, kognitif bozukluğu olan hastalarda anti-ribozomal P antikoru pozitifliği anlamlı düzeyde yüksekti (p<0.001). SSS tutulumlu hastalarda anti-Ro/SSA, anti-U1 RNP antikorları ve Lupus antikoagülanı pozitifliği anlamlı düzeyde yüksekti (p<0.05). Periferik sinir sistemi tutulumu olan hastalarla anti-histon, anti-U1 RNP antikorları pozitifliği anlamlı ilişki gösterdi (p<0.05). Serebrovasküler olay (SVO) geçiren hastalarda anti-Ro/SSA ve LA pozitifliği anlamlıydı (p<0.05). Hastaların görüntüleme bulguları değerlendirildiğinde Manyetik Rezonans Görüntülemede (MRG) T2 sekansta hiperintens non spesifik lezyonları olan hastalarda anti-ribozomal P, anti Ro/SSA antikorlarının pozitifliği anlamlı düzeyde yüksekti (p<0.05). MRG'de belirtilen lezyonlar en sık nöbet, kognitif bozukluk, SVO gibi diffüz tutulumlarda görüldü (p<0.05). Sonuç: NPSLE tutulumu olan hastalar ve NPSLE alt tiplerinde oto antikor profili ve diğer laboratuvar bulgularının değerlendirilmesi tanıda, tedavi yöntemlerinin değerlendirilmesinde önemli ipuçları sağlayabilir. Anahtar Kelimeler: Nöropsikiyatrik Lupus Eritematozus (NPSLE), Sistemik Lupus Eritematozus (SLE), Antifosfolipit Antikorları (aPL), Anti-ribozomal P, Anti-Ro/SSA, Anti-U1 RNP