Bir Grup Disleksi Tanılı Çocukta Ağız Sağlığı ile İlişkili Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE KAPAR
Danışman: Nurhan Özalp
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Disleksi okuma güçlüğü ile karakterize bir özel öğrenme güçlüğüdür. Bu çalışmada, Eylül 2021-Aralık 2021 tarihleri arasında bir özel eğitim merkezinde 8-10 yaş grubu disleksi tanılı çocuklar ve aynı yaş grubu Ankara Üniversitesi Çocuk Diş Hekimliği bölümüne başvuran sağlıklı çocuklarda ağız sağlığını ve ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kalitesini belirlemek için Türkçe geçerlik ve güvenirliği kanıtlanmış olan CPQ8-10 ve POQL ölçekleriyle ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kalitesi ölçülmesi amaçlanmıştır. Çocukların velilerine POQL ölçeğinin veli bildirimi uygulanarak, velilerin çocuklarının ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kalitelerini değerlendirilmiş ayrıca çocuk ve veli cevapları da karşılaştırılmıştır. Çocukların total DMFT/dmft değerleri kaydedilerek, yaşam kalitesi ölçekleriyle çürük deneyimi arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışmanın sonuçlarında disleksi tanılı çocukların ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kaliteleri hem CPQ8-10 hem POQL ölçekleri ile değerlendirildiğinde; sağlıklı kontrol grubu aynı yaş grubu çocuklar ile disleksi tanılı çocuklar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmemiştir. CPQ8-10 ölçeğinde kontrol grubunda sadece "Duygusal İyilik Hali" puanlarının disleksi tanılı gruba göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu tespit edilmiştir. POQL ölçeği sonuçlarında ölçek alt başlıklarından "Sosyal Etki" açısından disleksi tanılı gruba oranla kontrol grubundaki çocukların cevaplarının istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek skorlar verdiği görülmektedir. Kontrol grubu çocuk ve velilerin POQL ölçeği değerlendirilmesinde; kontrol grubundaki çocukların ve velilerinin "fiziksel fonksiyon" puanları açısından, çocukların skorlarının velilerine oranla istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek değerler sergilediği bulunmuştur. "Rol fonksiyon" puanları açısından, çocukların skorlarının velilerin skorlarına oranla istatistiksel olarak anlamlı seviyede düşük değerler sergilediği görülmüştür. "Sosyal etki" puanları çocuklarda, velilerin cevabına göre anlamlı derecede daha yüksek görülmüştür. Disleksi tanılı çocuklar ve velilerinin POQL ölçeği sonuçlarında; çocukların cevap skorları "rol fonksiyon" ölçek alt başlığı puanlarının, bu gruptaki velilerin cevaplarına göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha düşük olduğu yani yaşam kalitesinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Diğer ölçek alt başlığı puanları açısından ise tüm gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Kontrol grubundaki çocuklar ve disleksi tanılı çocukların DMFT/dmft değerlerine bakıldığında; sağlıklı grubun "DMFT" (Daimî dişler) indeks değeri 1,2; disleksi tanılı grubun ise 1,1 olarak bulunmuş ve aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. "dmft" (süt dişleri) indeks değerleri kontrol grubunda 4,9 88 olarak bulunmuşken, disleksi tanılı grupta 3,9 olarak bulunmuş ve aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmemiştir. CPQ8-10 ölçeği ile DMFT/dmft indeksi arasında korelasyon değerlendirildiğinde kontrol grubunda anlamlı bir ilişki görülmemişken; disleksi tanılı grupta "Oral Semptomlar", "Duygusal İyilik Hali" ve total skorlar açısından dmft değerleri ile istatistiksel olarak anlamlı korelasyon görülmüştür. POQL ölçeği ile DMFT/dmft indeksi arasında korelasyon değerlendirildiğinde, disleksi tanılı grup çocuklarda; DMFT değerleri arttıkça "Fiziksel Fonksiyon" değerleri de artmış ve aralarında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon görülmüştür. dmft değerleri arttıkça "Fiziksel Fonksiyon" değerleri de artmıştır. Buna göre DMFT/dmft indeksi ile "Fiziksel Fonksiyon" alt başlık ölçek değeri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon görülmüştür. Ayrıca disleksi tanılı grup çocuklarda dmft değerleri arttıkça "Sosyal Etki" değerlerinin de arttığı görülmüş ve aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon görülmüştür. Bu bulguların ışığında disleksi gibi öğrenme güçlüğü olan çocukların ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kalitesini farklı algılayabileceği ve bunların ölçülmesinin önemi, ayrıca çocuk ve veli beyanlarının bu tip ölçeklerle farklılıklarının incelenmesinin önemli olduğu düşünülmüştür.