Dişi ratların yaşam döngülerinin farklı dönemlerinde periodontitisteki kemik metabolizması ile ghrelin ilişkisinin araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, PERİODONTOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEREN SU AKGÜN
Danışman: GÜLDEN EREŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son yıllarda yapılan çalışmalar ghrelinin sadece endokrin fonksiyonlarının olmadığını, antienflamatuvar, antioksidan etki gibi farklı etkilerinin de olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda, ghrelinin proenflamatuvar sitokin artışıyla ve kemik kaybıyla ilişkili periodontal hastalık patogenezinde de rol oynayabileceği akla gelmektedir. Bu çalışmada amaç periodontitisli dişi ratların yaşam sürelerince dolaşımdaki cinsiyet hormonlarının farklı seviyelerde bulunduğu dönemlerdeki enflamatuar cevap ve kemik metabolizması ile ghrelin ilişkisini ortaya koymaktır. Araştırma 10 adet pubertal, 10 adet erişkin, 10 adet postmenopozal dönemde olan toplam 30 adet dişi Wistar üzerinde yapılmıştır. Çalışma grupları Pubertal Grup = 6 adet denek+ 4 adet kontrol, Erişkin Grup = 6 adet denek+ 4 adet kontrol ve Postmenopozal Grup = 6 adet denek+ 4 adet kontrol olmak üzere 3'e ayrıldı. Periodontitis oluşturmak için çalışmamızda kullanılan denek ratlara Rompun 10 mg/kg ve Xylazine 40 mg/kg ketamin anestezisi yapıldı. Anestezi sağlandıktan sonra hem sol hem sağ üst birinci ve ikinci molar dişlerine 3/0 ipek sütur materyali ligatür şeklinde bağlandı ve subgingival olarak yerleştirildi. Süturun bağlanmasını takiben 21. günde hem deney hem de kontrol grubundaki ratlara ketamin (40mg/kg) ve rompun (10 mg/kg) uygulanarak anestezi sağlandı ve 10 ml'lik enjektörle 'intrakardiyak' olarak kalplerinden kan alındı. Ratların kanı alındıktan sonra yüksek doz anestezi altında "sakrifikasyon" işlemi gerçekleştirildi. Alınan kanlar EDTA'lı tüpler içerisine konulduktan sonra 10 dk. boyunca santrifüj edildi (3000 devir/dk) ve serum kısmı ayrıldı. Araştırmamızın biyokimyasal analizleri için serum örneklerindeki, osteokalsin, osteoprotegerin, alkalen fosfataz, TNF-α, IL-1β , açile rat ghrelin, total rat ghrelin ,sRANKL konsantrasyonları ELISA kitleriyle değerlendirilerek yapıldı. Sakrifikasyon işlemini takiben periodontal yıkım gerçekleşip gerçekleşmediğini kontrol etmek için hem denek hem de kontrol grubundaki ratların üst çenelerinden radyografları alındı. Postmenopozal gruptaki ratlarda IL-1β ile total ghrelin arasında pozitif yönlü güçlü bir ilişki bulunmuştur (p=0.708). Puberte grubundaki ALP seviyeleri deneklerde anlamlı derecede daha yüksek bulundu (p=0.033). Postmenopozal dönemde OPG kontrollerde daha yüksek bulundu (p=0.012). Tüm denekler arasında açile ghrelin seviyeleri postmenopozal grupta en yüksekti (p= 0.001). Sonuç olarak, bu çalışmanın sınırları içerisinde ghrelin serum seviyelerinin, periodontal hastalık patogenezinde rol oynayan enflamatuar sitokinler ve kemik yapım-yıkım metabolizmasının belirteçleri ile ilişkili olduğunu düşünebiliriz. Fakat bu hormonun periodontal patogenezdeki rolünü daha iyi değerlendirmek için serum seviyelerinin yanı sıra lokal olarak dişeti, kemik ve dişeti oluk sıvısı seviyelerinin değerlendirilmesi daha faydalı olabilir. Anahtar sözcükler: Ghrelin, IL-1β, periodontitis, postmenopoz, puberte.