Basında Türk Ceza Yasasının 301. maddesi ile ilgili tartışmaların oryantalist çerçevesinin çözümlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, GAZETECİLİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HATİCE KIRBIYIK

Danışman: ÇİLER DURSUN

Özet:

Bu çalışmada Türk Ceza Yasası'nın 301. maddesi üzerinde yoğunlaşan tartışmaların oryantalizmle ilişkisi araştırılmış ve basında, köşe yazılarında yer alışı incelenmiştir. Bu amaçla önce oryantalizmin doğuşu ve tarihsel gelişimine bakılmış, bu bağlamda Batı ve Avrupa fikrinin doğuşu araştırılmıştır.Tarih boyunca Batının bir Doğu sorunu olmuş ve Türklerin de farklı açıdan bir Batı sorunu olagelmiştir.Bu durumun oryantalizmle bağlantısı incelenerek Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye Cumhuriyeti üzerinde oryantalist düşüncelerin etkisi tartışılmış, son yıllarda gelişen Avrupa Birliği ile ilişkiler çerçevesinde oryantalizmin gösterdiği devamlılıklar araştırılmıştır.301. madde tartışmalarının köşe yazılarında yer alışını incelemek üzere farklı politik duruşu olan üç gazetenin başyazarlarından seçilen makalelerin çözümlemesi yapılmıştır.Çözümlemelerde Eleştirel Söylem Çözümlemesi metodu tercih edilmiştir.Bu amaçla üç analitik kategori belirlenmiştir:a) Oryantalist söylemin bileşenlerib) Anti oryantalist söylemin bileşenleri vec) Sözcük seçimleri ve cümle yapıları.Bu analitik kategoriler aracılığı ile her üç yazarda oryantalist söylemi güçlendirecek veya bozabilecek dil ve anlatım unsurları saptanabilmiştir.Yapılan çözümlemeler sonunda ulaşılan sonuç, oryantalist söyleme yerleşen veya yerleşmeyen değişik politik duruşları olmasına rağmen, üç yazarın da 301. madde tartışmalarını gündeme taşıyarak Batının oryantalist söyleminin yeniden üretimine katkıda bulunduğudur.Çalışmanın sonucunda 301. madde etrafında yapılan tartışmaların ifade özgürlüğü ile bağlantılı olduğu kadar, oryantalist söylemin oluşturduğu bakış açısı çerçevesinde de sürdürüldüğü ve anti oryantalist bir anlatım ve dil içinden bile köşe yazılarında yer alan 301. madde tartışmaları ile Batı ile Doğu (Bu çalışmada Türkiye) arasındaki hiyerarşik ilişkinin Batının lehine olarak üretildiği ve pekiştirildiği gürülmüştür.