Bilim ve sanat merkezleri'nde sosyal bilgiler öğretimine ilişkin öğretmen görüşleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TÜRKÇE VE SOSYAL BİLİMLER EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GİZEM DEMİROK
Danışman: Serkan Keleşoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, Bilim ve Sanat Merkezi (BİLSEM) sosyal bilgiler dersinin niteliğine ilişkin öğretmen görüşlerini ortaya koymak, öğretmenlerin öğretim sürecindeki uygulamalarını tespit etmek ve elde edilen veriler ışığında sosyal bilgiler öğretimine yönelik öneriler sunmaktır. Çalışmanın deseni nitel araştırma desenlerinden durum çalışması olarak planlanmıştır. Çalışma grubu, BİLSEM' lerde sosyal bilgiler öğretmenliği yapan on üç öğretmenden oluşmaktadır. Bu çalışmada amaçsal örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme ve kartopu örnekleme yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Çalışmada veri toplamak amacıyla "Demografik Bilgi Formu", ve "BİLSEM'lerde Sosyal Bilgiler Dersinin Uygulanma Sürecine İlişkin Öğretmen Görüşme Formu" kullanılmıştır. Çalışmanın bulgularına göre, özel yetenekli bireylere eğitim veren BİLSEM'lerde sosyal bilgiler dersi için üç öğretmenin e-BİLSEM üzerinden yayımlanan programı kullandığı, yedi öğretmenin ise bu programı örnek alarak kendi programlarını oluşturduğu, üç öğretmenin ise bu çerçeve programı yetersiz olarak gördüğü için kullanmadığı, kendi programını ve içeriğini kendisinin oluşturduğu sonucuna ulaşılmıştır. BİLSEM' de sosyal bilgiler dersinin amacının; duyuşsal becerilerin gelişimi, bilişsel becerilerin gelişimi, vatandaşlık becerilerin gelişimi, 21.yy becerilerinin gelişimi, sosyal bilgiler alan motivasyonunu içermesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin BİLSEM sosyal bilgiler derslerinde önemli gördüğü kazanımların; coğrafya ile ilgili kazanımlar, demokrasi ve insan hakları ile ilgili kazanımlar, bilimsellik ile ilgili kazanımlar, vatandaşlık bilgisi ile ilgili olan kazanımlar olduğu; derslerinde görsel materyaller yada görsel ve işitsel materyalleri birlikte kullandıkları tespit edilmiştir. BİLSEM sosyal bilgiler derslerinde yaşanan zorlukların fiziki durumlardan ve tutum/davranışlardan kaynaklandığı, BİLSEM sosyal bilgiler dersine yönelik özel yetenekli bireylerin motivasyonunun oldukça düşük olduğu, ilerleyen zamanlarda motivasyonlarının arttığı ve özel yetenekli öğrencilerin motivasyonlarını arttırmak için öğretmenlerin çeşitli uygulamalarla derslerini zenginleştirip farklılaştırdıkları sonucuna ulaşılmıştır. BİLSEM' de sosyal bilgiler öğretmeni olma yeterliğine sahip olabilmek için program okuryazarlığı, öğrenciyi çeşitli yönlerden tanıma ve özellikle kişisel ve mesleki gelişim konusunda yeterliklere sahip olunması gerektiği tespit edilmiştir.