Bazı insektisitlerin beton yüzeyde Trogoderma granarium everts'a (Coleoptera: Dermestidae) etkinliği üzerinde araştırmalar

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİTKİ KORUMA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA BAĞCI

Danışman: AHMET GÜRAY FERİZLİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, depolanmış tahılların önemli zararlılarından olan Trogoderma granarium'un genç ve olgun larvalarının laboratuvar ve arazi popülasyonlarına karşı deltamethrin, beta-cyfluthrin ve lambda-cyhalothrin'in farklı dozlarının beton yüzeydeki etkinliği araştırılmıştır. Bu amaçla, laboratuvar popülasyonunda beton yüzeyde insektisitlerle muamelede maruz bırakma süresi-ölüm ilişkisi ile insektisitlerin kalıcı etkinliği ve arazi popülasyonlarında beton yüzeydeki etkinliği belirlenmiştir. Laboratuvar popülasyonunda beton yüzeyde maruz bırakma süresi- ölüm ilişkisi denemelerinde her bir dozda değişik maruz bırakma sürelerinde belirlenen ölüm oranları kontrol grubunda önemli düzeyde değişmezken; insektisitlerin farklı dozlarında maruz bırakma süresi arttıkça ölüm oranları artmıştır. Elde edilen verilere göre test böceklerinde en yüksek ölümün tespit edildiği maruz bırakma süresi 28 gün olarak tespit edilmiştir. Deltamethrin, beta-cyfluthrin ve lambda-cyhalothrin'in farklı dozlarında kalıcı etkinliğinin belirlenmesi çalışmaları 0 (1 gün), 1, 2 ve 3 ay aralıklarla, değişik maruz bırakma sürelerinde yürütülmüştür. Kalıcı etkinlik çalışmalarında zamanla etkinin azaldığı tespit edilmiş, aynı insektisitin yüksek dozlarında düşük dozlara kıyasla ölüm oranlarının arttığı tespit edilmiştir. Araştırmada son olarak 28 günlük maruz bırakma süresinde farklı lokasyondan temin edilmiş T. granarium'un genç ve olgun larvaları ve laboratuvar popülasyonunda beton yüzeyde deltamethrin, beta-cyfluthrin ve lambda-cyhalothrin'in farklı dozlarında lokasyonlar arasında hassasiyette bariz farklılıklar saptanmamıştır. Deneme sonuçlarına göre T. granarium'a karşı sırasıyla deltamethrin ve beta-cyfluthrin'in 20 mg AI/m2 dozununda etkili olduğu ve beton yüzeylerde kullanılabileceği düşünülmekte olup, lambda-cyhalothrin'in ise daha düşük düzeyde ölümlere neden olduğu tespit edilmiştir.