Kazak Türkçesinin merkezi, kuzey ve doğu (orta jüz) ağızları

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ÇAĞDAŞ TÜRK LEHÇELERİ VE EDEBİYATLARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2007

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FARİDA SAKHİPOVA

Danışman: Fatma Sema Özönder

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, Kazakistan Cumhuriyeti'nin Kuzey Kazakistan, Kostanay, Pavlodar, Akmola, Doğu Kazakistan ve Karagandı vilâyetlerine bağlı olan yerleşim birimlerinde yaşayan Kazak Türklerinden toplanan dil malzemesi üzerinde bir çalışmadır. Derleme sırasında ses kaydı için teyp kasetleri kullanılmıştır. Toplam 21 saatten (21 kaset x 60 dakika = 21 saat) oluşan teyp kayıtlarından elde edilen metinler daha sonra 1989 yılında gözden geçirilmiş Uluslararası Fonetik Alfabesi (İPA) kullanılarak yazıya geçirilmiştir. Tezin inceleme bölümleri elimizdeki bu derlemelerden seçilen örnekler üzerine kurulmuştur. Çalışmada işaretler (diacritics) ve dil üstü birimler (suprasegmentals) için de bu alfabe esas alınmıştır. Ayrıca metinlere dayanılarak modern fonetik yöntemlerle ayrıntılı ses bilgisi araştırmasına yer verilmiştir. Çalışmamız Giriş ve 6 bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın ?Giriş? kısmında çalışmamızı dayandırdığımız malzemenin tasviri, malzemenin derlenmesindeki metodlar ve içeriği gibi konular üzerinde durulmuştur. I. Bölüm'de Tarihte ve Bugün Kazak Türklerinin durumu anlatılmıştır. 2. Bölüm'de Kazak Türkçesi'nin Türk Dili içindeki yeri belirlenmeye çalışılmış, bugüne kadar Kazak ağızları üzerine yapılan çalışmalardan söz edilmiştir. 3. Bölüm, Merkezî, Kuzey ve Doğu Ağızlarının ses düzeninin genel tasvirini içerir. 4. Bölüm'de Kazak Türkçesinin Merkezî, Kuzey ve Doğu Ağızlarında görülen ses olayları, fonolojik ve morfonolojik süreçler ele alınmıştır. 5. Bölümde çalışmamıza temel olan malzemeyi içeren ?Metinler? ve 6. Bölümde bu metinlerin dizini yer almaktadır.