Başkan-bürokrasi ilişkisi çerçevesinde ABD dış politikasında Ulusal Güvenlik Konseyi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZLEM PINAR ORAN

Danışman: Çınar Özen

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezde, Başkan-Bürokrasi İlişkisi çerçevesinde Ulusal Güvenlik Konseyi'nin Amerikan dış politikasında karar alma sürecindeki rolü incelenmiştir. Dış politika ve güvenlik kararlarının, Amerikan bürokrasisi içindeki kimliksel çatışma halindeki epistemik grupların kendi aralarındaki mücadele sonucunda alındığı ve Amerikan Başkanı'nın Ulusal Güvenlik Konseyi'nde bu mücadelenin bir tarafı olarak politikalarını meşrulaştırdığı tezin temel argümanıdır. Bu bağlamda tezde teorik çerçevenin tartışıldığı ilk bölümde, güvenlik bürokrasisi içindeki kimliksel mücadele halindeki gruplar ve bu grupların birbirleri ile ilişkilerinden doğan dış politika kararları, Bürokratik Siyaset Modeli ve Peter M. Haas'ın 'epistemik topluluklar' teorik yaklaşımı üzerinden çözümlenmiştir. İkinci bölümde Amerikan Ulusal Güvenlik Konseyi'nin tarihsel gelişimi, kurumsal yapısı ve işleyişi, kurulduğu 1947 yılından bu yana önemli kırılma noktaları üzerinden anlatılmıştır. Son bölümde 43. Başkan George W. Bush ve 44. Başkan Barack H. Obama dönemlerindeki Ulusal Güvenlik Konseyi uygulamaları ve dış ve güvenlik politikası karar alma süreçleri Irak Savaşı örnek olayı üzerinden karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak Ulusal Güvenlik Konseyi, 75. yıldönümünde hala Amerikan Başkanlarının dış ve güvenlik politikalarına ilişkin karar alma sürecinin vazgeçilmez bir aygıtı olarak görev yapmakta ve güvenlik bürokrasisi içindeki epistemik grupların mücadelesine sahne olmaktadır.