Borsa İstanbul'da (BİST) ı̇şlem gören gıda sanayii ı̇şletmelerinin finansal yapısı ve analizi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KAZİM GÖKHAN DEMİRİZ

Danışman: ERDOĞAN GÜNEŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören gıda sanayii işletmelerinin 2012-2018 dönemi bilanço ve gelir tabloları incelenmiştir. İşletmelerin sermaye yapısı, karlılık ve likidite oranları Kamuoyu Aydınlatma Platformu'nda yer alan mali tablolardan hesaplanmış, biribiriyle ilişkisi olan finansal değerlerin eğilimleri gözlemlelenerek işletmlerin finansal performansları ortaya konmuştur. Çalışma ayrıca, işletmelerin alternatif finansman teknikleri uygulama ve bu araçlardan yararlanma düzeylerini ortaya koymuştur. Hesaplanan finansal rasyolar aracılığıyla TOPSİS yöntemi uygulanarak işletmelerin mali performansları ölçülmüştür. İncelenen dönem içerisinde, işletmelerde likidite analizleri yapılmış olup, sektör genelinde likidite sorununun olmadığı saptanmıştır. Çalışma kapsamında hesaplanan finansal yapı oranları, işletmelerin önemli bir kısmında özkaynak ve yabancı kaynakların etkin düzeylerde kullanılamadığını göstermiştir. Karlılık analizleri değerlendirildiğinde, BİST gıda işletmelerinde brüt kar marjının incelenen dönem içerisinde ortalama %20,43 olduğu tespit edilmiştir. Dönem içerisinde net kâr marjı ortalaması (-%6,55) olarak hesaplanmış, karlılık oranları en yüksek işletmeler Tuborg ve Konfrut olarak belirlenmiştir. TOPSİS yöntemi ile değerlendirildiğinde, 2012-2018 yılları arasında mali performans açısından başarılı işletmeler Banvit, Ülker grubu ve Pınar Et şeklinde sıralanmıştır. Karsusan ve Pınar Su işletmeleri ise en kötü mali performans sergileyen işletmeler olmuştur. Türkiye'nin bulunduğu coğrafi konum ve sahip olduğu doğal kaynaklar gıda sektörünün ihtiyaç duyduğu hammadde teminini kolaylaştırmasına rağmen BİST gıda sektöründe yer alan işletmelerin mali performansları incelenen dönemde düşük olmuştur. Performansı olumsuz etkileyen finansman giderlerinin yüksek olmasına karşın, işletmelerde finansal kiralama ve devlet teşvikleri dışında maliyet düşürücü alternatif finansman araçların kullanımı kısıtlı kalmıştır.