Buzağılarda sütle besleme döneminde bireysel ve çift olarak barındırmanın sütten kesim öncesi büyüme performansı ile kıl kortizol konsantrasyonları üzerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Zootekni Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Şevval ALSAÇ
Danışman: Erkan Pehlivan
Özet:Bu araştırmada sütle besleme döneminin ilk 15 günlük periyodunda dişi buzağıların bireysel veya çift olarak barındırılmasının, sütten kesim öncesi büyüme performansı ile kıl kortizol konsantrasyonları üzerine etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla Holstein ırkı 20 baş dişi buzağı, bireysel (n = 11) ve çift barındırma (n = 9) olmak üzere iki gruba ayrılmış ve doğum sonrası ilk 15 gün boyunca zeolit altlıklı buzağı bölmelerinde bireysel veya çift olarak barındırılmıştır. Araştırmada buzağılara ilk üç gün boyunca her öğünde 1.5 lt olmak üzere günde 3 öğün ve toplam 4.5 lt kolostrum içirilmiş olup sonraki 12 gün boyunca yine her öğünde 1.5 lt olmak üzere günde 3 öğün ve toplam 4.5 lt süt ikame yemi verilmiştir. Araştırmanın 16. gününden itibaren buzağılar besleme robotu olan 25 buzağı kapasiteli grup bölmelerine alınmış ve araştırma sonuna kadar (85. gün) grup bölmelerinde barındırılmıştır. Grup bölmelerinde buzağılara dönemsel olarak en az 6 lt en fazla ise10 lt süt ikame yemine ek olarak saman yonca karışımlı kuru kaba yem ve pelet buzağı başlangıç yemi verilmiştir. Araştırma süresince, denemeye dahil edilen bütün buzağılar aynı bakım ve besleme koşulları altında tutulmuştur. Araştırma kapsamında buzağılardan doğum ağırlığı ile doğum sonrası 3., 15., 30., 45., 60. ve 85. günlerde (sütten kesim ağırlığı) olmak üzere toplamda 7 defa canlı ağırlık ölçülmüş, doğumda (doğum sonrası ilk 24 saat içerisinde) ve doğum sonrası 15., 30., 60. ve 85. günlerde ise kan örnekleri alınmıştır. Ayrıca araştırma buzağılarından doğumda (doğum sonrası ilk 24 saat içerisinde) ve doğum sonrası 85. günde (sütten kesimde) sağ omuz bölgesinden kıl örnekleri toplanmıştır. Alınan ölçüm ve örneklerde buzağıların dönem canlı ağırlıkları, günlük canlı ağırlık artışları ve kıl kortizol konsantrasyonları araştırılmıştır. Araştırma süresince bireysel ve çift olarak barındırmanın canlı ağırlık ve kıl kortizol konsantrasyonları üzerine etkisinin istatistik olarak önemli olmadığı (P>0.05) saptanmışken, dönem faktörünün canlı ağırlık ve kıl kortizol konsantrasyonları üzerine etkisinin önemli (P<0.05) olduğu belirlenmiştir. Günlük canlı ağırlık artışı bakımından ise grup x dönem interaksiyonu istatistik olarak önemli (P<0.05) bulunmuştur. Araştırma sonucunda sütle besleme döneminde bireysel ve çift barındırma uygulamasının buzağıların genel büyüme performansı ve kronik stres göstergesi olarak değerlendirilen kıl kortizol konsantrasyonları üzerinde belirgin bir farklılık oluşturmadığı belirlenmiştir.