Kanser hastalarında ve yakınlarında kanser tanısının sigara davranışına etkilerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP KAHYAOĞLU
Danışman: FİLİZ ÇAY ŞENLER
Özet:Giriş ve amaç: Sigara pek çok hastalıkta olduğu gibi kanserin etyolojisinde ve prgnozunda olumsuz rol oynamaktadır. Kanserli hastalara tanı sonrasında sigarayı bırakmaları önerilmektedir. Toplumsal sigara karşıtı mücadele içinde, kanser tanısı alan hastalar ve bunların bakımını yapan yakınlarının sigara alışkanlıklarının nasıl etkilendiği hakkında yeterli araştırma bulunmamaktadır. Bu çalışmada, onkoloji kliniğinde takip ve tedavileri devam eden hasta ve yakınlarının kanser tanısı sonrası sigara davranışları incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya Ağustos 2012 ve Ocak 2013 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı?nda izlenen hasta ve hasta yakını alınmıştır. Hastalara 25 sorudan hasta yakınlarına 24 sorudan oluşan bir anket uygulanmış ve son kısmına Beck depresyon anketi eklenmiştir. Bulgular: Hastalar arasında tanı öncesinde sigara içme sıklığı, hasta yakınlarına göre anlamlı olarak daha fazla bulundu (% 62,6 vs %45,7). Hastalar daha erken yaşta sigaraya başlamıştır ve günlük sigara tüketim miktarı, hasta yakınlarından anlamlı olarak daha fazlaydı. Hastalarda sigarayı kesme/ azaltma oranı, hasta yakınlarına göre anlamlı olarak daha yüksekti (%97,2 vs %26,6). Hekimler sigarayı bırakmalarını hastalara, hasta yakınlarına göre anlamlı olarak daha çok önermektedir (%41,9 vs %20). Beck depresyon puanları hastalarda ve bekârlarda, hasta yakınlarına ve evlilere göre anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır. Hasta ve hasta yakınlarında sigara tutumu ile depresyon puanları arasında anlamlı fark gösterilememiştir. Yorum: Toplumda olduğu gibi kanser hastalarında ve yakınlarında da sigara kullanımı önemli bir sorundur. Sigaraya karşı mücadelede hızla etkin stratejilerin geliştirilmesi zorunludur. Anahtar kelimeler: Kanser hastaları, sigarayı bırakma, kanserli hasta yakınları, depresyon.