Ermeni harfli bir Kıpçak metni: Azizlerin Hayat Hikayeleri: Metin- inceleme -dizin

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YEŞİM ŞAHİN

Danışman: JALE DEMİRCİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ermeni Harfli Kıpçak Türkçesi, XI. yüzyılda Selçuklu baskısı ve XIII. ve XIV. Yüzyıllarda Moğol İstilası sebebiyle Karadeniz'in Kuzeyine göç eden Ermenilerin, XI. Yüzyıldan itibaren Deşt-i Kıpçak adı verilen bölgede yaşayan Kıpçak boyları ile karşılaşması ve bu karşılaşma sonucu Kıpçaklar ile etkileşime girmesi sonucu ortaya çıkmıştır. Ermeniler, Kıpçak dilini benimsemiş ve Kıpçak Dilinin bir yazı sistemi bulunmaması sebebiyle dini, sosyal ve hukuki metinleri Ermeni harflerini kullanarak yazıya geçirmişlerdir. Ancak bugüne kadar yapılan çalışmalar, bu dile ait metinlerin Ermeniler tarafından yazılan Kıpçak Türkçesi metinleri mi yoksa Kıpçaklar tarafından Ermeni harfleriyle yazılmış metinler mi olduğu konusunda ortak bir kanıya varamamıştır. XVI. ve XVII. yüzyılda yazılan bu metinlerin dili XII. yüzyılda yazılmış Codex Cumanicus'un diline çok benzerlik göstermektedir. Deşt-i Kıpçakta bir araya gelen Ermeniler ve Kıpçakların etkileşiminden meydana gelen ve Türkçenin tarihi gelişimini boyutlandıran Ermeni Harfli Kıpçak Türkçesinin ortaya çıkardığı sonuçlar günümüz Türkçesi, Türk Dünyası ve Türk Dili açısından da çok önemlidir. Bu çalışmamızda, Kıpçaklar, Kıpçak Türkçesi, Ermeni Harfli Kıpçak Türkçesiyle ilgili bilgi verilmiştir. "Azizlerin Hayat Hikayeleri"nin Latin harflerine transkripsiyonu ve dizini yapılmıştır. Metnin ses ve şekil özellikleri ile söz dizimi ile ilgili bir inceleme yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kıpçak, Ermeni Harfli Kıpçak Türkçesi, Ermeni Kıpçakçası, Kıpçak Türkçesi, Azizlerin Hayat Hikayeleri, Deşt-i Kıpçak.