Süt ineklerinde laktasyonun ilk 100 gününde şekillenen subklinik mastitislerde somatik hücre ve toplam bakteri sayısı ile bazı antioksidan maddelerin araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, VETERİNERLİK DOĞUM VE JİNEKOLOJİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TAHA BURAK ELİFOĞLU
Danışman: AYHAN BAŞTAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sunulan bu doktora tez çalışmasının amacı; süt somatik hücre sayısı, toplam bakteri sayısı ile serum paraoksonaz, süt glutatyon peroksidaz ve süperoksit dismutaz düzeyleri arasındaki ilişkiyi, bu parametrelerin rolünü laktasyonun ilk 100 günündeki subklinik mastitisli ineklerde araştırmaktır. Çalışmanın hayvan materyalini; Ankara ilinde üretim yapan bir sütçü çiftlikte yetiştirilen inekler oluşturdu. Çiftlik kayıtlarına göre geçmişinde klinik olarak herhangi bir sağlık problemi olmayan, yaş ve vücut kondisyonları benzer olan en az bir doğum yapmış, laktasyonunun ilk 100 gününde olan, aynı şartlarda barındırılan ve dönemine uygun beslenme programı takip edilen, aynı kuru dönem süresi ve tedavisi görmüş 100 adet Holstein sütçü inek çalışmada kullanılmıştır. Süt somatik hücre sayısı 7-10 gün arayla yapılan iki ölçümde de 150x103'ün altında olan inekler sağlıklı (n=50) kabul edilirken, 200x103'ün üstünde olan inekler subklinik enfekte (n=50) kabul edildi. Subklinik mastitisli ineklerde serum PON aktivitesin sağlıklı ineklere göre daha düşük seyrettiği (p<0,001), süt GSH-Px aktivitesinin ise enfekte ineklerde daha yüksek olduğu (p<0,001) belirlendi. Süt SOD ve GSH-Px aktivitelerindeki değişim subklinik mastitiste memenin antioksidan sistemin etkilendiğini ve oksidatif stresin şekillendiği, memede şekillenen oksidatif strese bağlı olarak kan PON aktivitesi ile süt somatik hücre ve toplam bakteri sayısı ve GSH-Px aktivitesi arasında negatif korelasyonun olduğu sonucuna varıldı. Sonuç olarak subklinik mastitislerin tanısında bir belirteç ve memenin antioksidan durumunun değerlendirilmesinde serum PON aktivitesinden yararlanılabileceğine ve özellikle laktasyonun ilk 100 gününde şekillenen subklinik mastitislerin patogenezinin daha iyi anlaşılması için oksidatif stresin ve memenin antioksidan mekanizmalarının önemine dikkat çekildi. Anahtar Sözcükler: Glutatyon peroksidaz, inek, paraoksonaz, subklinik mastitis, süperoksit dismutaz