Antikoagülan kullanım endikasyonu olan hastalarda VKORC1 C1173T ve G-1639A gen polimorfizmlerinin farmakogenetik etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Biyoteknoloji Enstitüsü, Biyoteknoloji Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FİLİZ ÇETİNKAYA
Danışman: AHMET RÜÇHAN AKAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kumarin türevi bir antikoagülan olan varfarin, tüm dünyada tromboembolik olayların tedavisinde ve önlenmesinde kullanılan bir ilaçtır. Kumarin türevi olan varfarin, antikoagülan etkinliğini vitamin-K-epoksi-redüktaz enzim sentezini inhibe ederek göstermekte, sonuç olarak K vitaminine bağımlı olarak ? -karboksilasyona uğrayan II, VII, IX, X gibi koagülasyon faktörlerinin üretimi engellenmektedir. Varfarin tedavi sürecinde bireyler arası ilaç yanıt farklılıkları, varfarine özgü dar terapötik pencere ve ilaç etkisinin nötralize edilmesindeki zorluklarla karşılaşılmakta ve hastalar tedavi sürecinde kanama veya tromboemboli gibi ciddi komplikasyonlarla karşı karşıya kalabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, vitamin K epoxide redüktaz kompleks alt ünite-1 (VKORC1 [G-1639A, C1173T]), Faktör V Leiden G1691A (FVL), Prothrombin/Faktör II (G20210A) ve Metilentetrahidrofolat redüktaz (MTHFR C677T) genlerindeki tek nükleotid polimorfizmlerinin oluşturduğu farmogenetik bilginin warfarin yanıtı ve klinik sonuçları üzerindeki etkisinin araştırılmasıdır.Bu çalışmaya terapötik hedef INR değeri 2.5-3.5 arasında değişen toplam 120 hasta dahil edilmiştir. Varfarin endikasyonu 90 hastada kardiyak nedenlerle (mekanik kapak replasmanı, atriyal fibrilasyon), 30 hastada ise vasküler nedenlerle (derin ven trombozu, pulmoner tromboemboli) konmuştur. Tüm çalışma grubu için günlük ortalama warfarin dozu 4,54 mg'dır. Periferal kan EDTA içeren vakumlu tüplere toplanmıştır. DNA izolasyonundan sonra, FVL, FII, MTHFR ve VKORC1 polimorfizmlerini tespit etmek için eş zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu ve erime eğrisi analizleri yapılmıştır.Hasta grubunda, trombotik risk allel frekansı verileri: FVL G-A %23.3 (28), A-A %3.4 (4); FII (G20210A) G-A %10 (12), A-A 0% (0); MTHFR (C677T) C-T %46.6 (56), T-T %5.9 (7)- olarak belirlenmiştir. Hastaların %40'ında VKORC1 (G1639A) için AA genotipi ve VKORC1 (C1173T) için TT genotipi bulunmuştur. Antikoagülasyon ve hemorajik komplikasyon riski (%10.8), VKORC1 genetik varyantlarına sahip hastalarda yüksek bulunmuş, bu varyantların taşıdığı A ve T alleleleri arasında tam bağlantı bulunmuştur. Varfarin gereksinimi olan hasta grubunda FVL polimorfizmini taşıma oranı sağlıklı birey prevelansına göre yüksek bulunmuştur.