Afazili bireylerde Türkçe üye yapısının algılanması ve üretimi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEDEF ULUSOY

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Tarık Babür Küçük

Eş Danışman: Özgür Aydın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dil; okuma, anlama, konuşma, yazma, tekrarlama ve adlandırma gibi birçok farklı süreçten oluşmaktadır. Bu süreçlerin işlemesini sağlayan basamaklarda meydana gelen hasarlar sonucunda, sonradan oluşan bir dil bozukluğu olan afazi gelişmektedir. Afazili bireylerde en önemli sorunlardan biri iletişim güçlüğüdür. Bu bireylerde iletişimi zorlaştıran en önemli unsurlar ise anlama ve üretim sorunudur. Bu çalışmada afazili bireylerin iletişimini güçleştiren anlama ve üretim sorununun eylemlerdeki üye yapısı üzerinden dilbilimsel açıdan incelenmesi hedeflenmektedir. Araştırmanın amaçları, Türkçe konuşan afazili bireylerin üye yapısını algılama ve üretim yetilerinin afazi türleri ile ilişkisini ortaya koymak ve afazili bireylerin verilerini kontrol grubundan elde edilen veriler ile karşılaştırmaktır. Çalışmada 14 afazili bireyden oluşan deney grubu ve 14 sağlıklı bireyden oluşan kontrol grubu yer almaktadır. Araştırma kapsamında hastalara Afazi Dil Değerlendirme Testi (ADD) ile genel dil değerlendirmesi yapılmış, daha sonra deneklerin üye yapısını anlama ve üretim yetilerini ölçmek için test örnekleri uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, üye yapısı karmaşıklaştıkça afazili bireylerin eylem anlama ve üretim yetilerinin bozulduğu, afazi türlerinin bireylerin üye yapısını anlama ve üretim yetilerinde belirgin bir etkisinin olmadığı gözlemlenmiştir.