48-60 aylık çocukların duygu düzenleme becerileri ile yürütücü işlev becerilerinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ÇOCUK GELİŞİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: PINAR HATAŞ

Danışman: Aynur Bütün Ayhan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada 48-60 aylık çocukların duygu düzenleme becerileri ile yürütücü işlev becerilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya Ankara il merkezinde okul öncesi eğitime devam eden 48-60 aylık çocuğu olan 250 ebeveyn dahil edilmiştir. Çalışmada, katılımcıların sosyo-demografik özellikleri ile bazı bilgileri elde etmek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan ''Genel Bilgi Formu'', çocukların duygu düzenleme becerilerinin belirlenmesi amacıyla ''Duygu Düzenleme Ölçeği'' ve çocukların yürütücü işlev becerilerini belirlemeye yönelik ''Çocukluk Dönemi Yürütücü İşlev Envanteri'' kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre çocukların duygu düzenleme becerisinin; kardeş sayısı, doğum sırası, anne yaşı, anne öğrenim düzeyi, anne çalışma durumu, ailenin sosyoekonomik durumu, günlük ekran süresi, düzenli oyun alanlarında oynama durumu, akranla kurulan iletişim, ebeveynle geçirilen aktif zaman, ebeveynler tarafından düzenli kitap okunma durumu ve günlük uyku süresine göre farklılaştığı tespit edilmiştir. Çocukların yürütücü işlev becerisinin; cinsiyet, doğum sırası, anne yaşı, anne öğrenim düzeyi, anne çalışma durumu, günlük ekran süresi, akranla kurulan iletişim, ebeveynle geçirilen aktif zaman, ebeveynler tarafından düzenli kitap okuma durumu ve günlük uyku süresine göre farklılaştığı belirlenmiştir. Yapılan araştırmada Çocukluk Dönemi Yürütücü İşlev Envanteri toplam puanları ile Duygu Düzenleme Ölçeği toplam puanları arasında zayıf düzeyde pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (r=0,359; p<0,01). Çocukların çocukluk dönemi yürütücü işlev envanteri toplam puanları arttıkça duygu düzenleme toplam puanlarının da artış gösterdiği belirlenmiştir. Ayrıca Çocukluk Dönemi Yürütücü İşlev Envanteri toplam puanları ile Duygu Düzenleme değişkenlik/olumsuzluk alt boyutu arasında ise orta düzeyde negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (r=-0,549; p<0,01). Çocukluk dönemi yürütücü işlev envanteri toplam puanları arttıkça değişkenlik/olumsuzluk puanlarının azaldığı görülmektedir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda ebeveynlere, eğitimcilere, alanda çalışan uzmanlara ve araştırmacılara öneriler sunulmuştur.