Kanatlı hayvanlarda aşı adayı salmonella ınfantıs mutant suşlarının geliştirilmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA ÖNOL

Danışman: Hakan Yardımcı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Salmonella, hayvanlarda ve insanlarda gastrointestinal sistem infeksiyonlarına neden olan ve oldukça sık karşılaşılan önemli bir zoonozdur. Dünya genelinde kanatlı hayvanlarda Salmonella sıklığını azaltmada ve patojenin kontrolünün sağlanmasında aşılama oldukça önemli bir yere sahiptir. Ancak günümüzde kullanılan mevcut aşılar özellikle S. Enteritidis ve S. Typhimurium suşlarına karşı kullanılmaktadır. Bu aşıların diğer Salmonella serovarlarına karşı koruyuculuğu tartışmalıdır. Bu tez çalışmasında etlik piliçlerden en sık izole edilen ve prevalansı her geçen gün artmakta olan S. Infantis serovarına karşı invH mutantı canlı aşı adayı suş geliştirilmesi ve mutant suşun karakterizasyonunun yapılması hedeflenmiştir. Bu tez çalışmasında Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı'nda bulunan Ulusal Salmonella Referans Laboratuvarı kültür kütüphanesinde bulunan Salmonella Infantis suşları kullanıldı. Moleküler ve biyokimyasal yöntemler kullanılarak çalışmaya uygun bulunan serovar mutasyon için seçildi. Seçilen S. Infantis suşunda, invH geninin Lambda-Red rekombinasyon metodu kullanılarak mutasyonu sağlandı. Mutasyon işleminin başarılı bir şekilde gerçekleştirildiği moleküler yöntemler ile kanıtlandı. invH mutant bakteri ile saha suşunun fenotipik ve biyokimyasal özelliklerinin karşılaştırılması sonucunda her iki suş arasında bir farklılığa rastlanmadı. Bu tez çalışmasında kanatlı hayvanlarda canlı aşı olma potansiyeli taşıyan invH mutantı S. Infantis suşu elde edildi. Gelecekte yürütülecek in-vitro ve in-vivo çalışmalar sonrasında mutant suşun kanatlı hayvanlarda aşılama işlemi için yüksek bir potansiyele sahip olabileceği belirlendi. invH mutant canlı Salmonella Infantis suşunun mukozal bağışıklık oluşturma, kolonizasyon potansiyeli ve çevreye saçılım özelliklerinin belirlenmesi aşı olarak kullanılma potansiyeli hakkında bilgi sağlayacaktır. Anahtar Sözcükler: invH, Kanatlı, Lambda-Red, Mutant Aşı, Salmonella Infantis