Yukarı Sakarya havzası'nda ekolojik durumun tahmininde fitobentozun kullanımı

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, SU ÜRÜNLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TOLGA ÇETİN

Danışman: AYŞE NİLSUN DEMİR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Yukarı Sakarya Havzası'nda ekolojik durumun tahmininde fitobentozun temsilcisi olan diyatomelerin kullanılması amaçlanmıştır. Örnekler, Nisan 2015-Aralık 2015 tarihleri arasında 10 istasyondan mevsimsel olarak alınmıştır. 1, 2, 3, 4, 5, 6 ve 7. istasyonlar nehirlerde, 8. ve 9. istasyonlar Sakaryabaşı Kaynaklarını oluşturan göletlerde, 10. istasyon ise Çifteler Su Ürünleri Araştırma ve Uygulama Çiftliği çıkışında seçilmiştir. Diyatomeler teşhis edilmiş, sayılmış ve yirmi diyatome indeksi hesaplanmıştır. Ayrıca su sıcaklığı, çözünmüş oksijen, pH, elektriksel iletkenlik yerinde ölçülmüş ve toplam azot, ortofosfat, toplam fosfor, alkalinite analizleri gerçekleştirilmiştir. Biyolojik durum, kimyasal durum ve hidromorfolojik durum "biri kötüyse hepsi kötü" prensibine göre değerlendirilerek nihai ekolojik durum tahmin edilmiştir. Örneklerde toplamda 96 diyatome türü teşhis edilmiş, Achnanthidium minutissimum, Cymbella excisa, Craticula subminuscula ve Fragilaria brevistriata dominant türler olmuştur. Diyatome indeksleri arasında toplam azot ile yüksek korelasyon gösteren IDP İndeksi, sonuçların değerlendirilmesinde kullanılmıştır. IDP İndeksi'ne göre biyolojik durum 2. ve 4. istasyonlarda I. sınıf, 1, 5, 7, 8, 9. ve 10. istasyonlarda II. sınıf, 3. ve 6. istasyonlarda III. sınıf olarak belirlenmiştir. Kimyasal durum ise Yerüstü Su Kalitesi Yönetmeliği'ne göre 1. ve 2. istasyonlarda I. sınıf, 3, 4, 7, 8, 9. ve 10. istasyonlarda II. sınıf, 5. ve 6. istasyonlarda III. sınıf olarak belirlenmiştir. Çalışma sonucunda ekolojik durum 2. istasyon için çok iyi (I. Sınıf) olarak değerlendirilirken 1, 4, 7, 8, 9 ve 10. istasyonlar için iyi (II. sınıf) ve 3, 5, 6. istasyonlar için ise orta (III. sınıf) olarak tahmin edilmiştir. 2. istasyon baskılardan uzak olması ve ekolojik kalite açısından çok iyi durumda olması nedeniyle referans alan olarak kullanılabilir.