Yaşlılık döneminde problem çözme yeteneği ve esnekliğin evlilik uyumuna etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SOSYAL HİZMET ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALP ÇAĞLAN MAÇKAN
Danışman: AYŞE SEZEN SERPEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, Ankara Büyükşehir Belediyesi Yaşlılara Hizmet Merkezine üye olan yaşlıların problem çözme yeteneklerinin ve esnekliklerinin evlilik uyumlarına etkisini doğrudan belirlenmesi üzerine bir çalışmadır. Araştırma örnekleminin belirlenmesinde 7 ilçede yaklaşık 32.000 yaşlıya hizmet vermekte olan Ankara Büyükşehir Belediyesi Yaşlılara Hizmet Merkezi'ne üye olan ve hali hazırda evli olan, son 10 yılda üyelik kaydı yaptıran yaşlı bireyler ve çiftler üzerinde yürütülmüştür. Örnek hacmi 210 olarak belirlenmiştir. Araştırmanın ilk bölümünde katılımcıların cinsiyet, yaş, çocuk sayısı, eğitim durumu gibi değişkenlerin yer aldığı sosyo-demografik veriler araştırılmış, ikinci bölümde ise araştırma kapsamına alınan bireylerin problem çözme yeteneklerinin belirlenmesi amacıyla, Lange ve ark. (1991) tarafından geliştirilen "Karşılıklı Problem Çözme Envanteri"nin Türkçe'ye uyarlaması yapılarak kullanılmıştır. Bireylerin esnekliklerini değerlendirmek üzere Connor ve Davidson (2003) tarafından geliştirilen "Connor-Davidson Esneklik Ölçeği" kullanılarak uyarlama çalışması yapılmış, eşlerin uyum düzeylerini ölçmek amacıyla Spainer (1976) tarafından geliştirilen, Fışıloğlu ve Demir (2000) tarafından Türkçe'ye uyarlaması yapılmış olan toplam 32 maddeden oluşan "Çift Uyum Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmaya katılan yaşlıların yaş ortalaması 66.89±5.72 olup ortalama evlilik süresi 46.51±7.19 yıldır. Çoğunluğu ilkokul mezunu olan yaşlı çiftlerin ortalama 3.84±1.44 çocuğunun bulunduğu görülmüştür. Yordayıcı değişkenler ile evlilik uyumu arasındaki ikili ve kısmi korelasyonlar incelendiğinde, problem çözme yeteneği ile evlilik uyumu arasında pozitif ve orta düzeyde bir ilişki olduğu (r=.51); esnekliğin ise evlilik uyumu ile arasında ikili bir korelasyon bulunmadığı (r=-.06) görülmüş, regresyon katsayılarının anlamlılığına ilişkin t-testi sonuçları incelendiğinde ise; hem problem çözme yeteneğinin (t=9.51, p<0.001) hem de esnekliğin (t=3.935, p<0.001) evlilik uyumu üzerinde önemli (anlamlı) birer yordayıcı olduğu belirlenmiştir. Araştırma kapsamında esneklik ve problem çözme yeteneğinin birlikte evlilik uyum ölçeği puanları ile orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki ortaya koydukları, evlilik uyum ölçeği toplam puanları bakımından ise cinsiyet değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı saptanmış, ayrıca problem çözme yeteneği toplam puanlarının cinsiyet değişkenine göre istatistiksel açıdan p<0.001 düzeyinde anlamlı olduğu, erkeklerin puanlarının kadınlardan daha yüksek olarak gözlenmiştir. Sonuç olarak problem çözme beceresi ve esneklik algısının evlilik uyumu üzerinde etkisinin olduğu görülmüş ve bu doğrultuda yürütülecek psiko sosyal çalışmaların çiftlerin evlilik uyumlarını artıracağı düşünülmektedir.