Vergi hukukunda iştirak
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, KAMU HUKUKU ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞAFAK AKYÜZ
Danışman: Cenker Göker
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Vergi hukukunda iştirak 1949 yılından bu yana VUK'da değişik biçimlerde tanımlanmıştır. Söz konusu tanımlar dikkate alındığında vergi kaçakçılığı suçlarına iştirak eden kişilerin hem vergisel hem de hürriyeti bağlayıcı açıdan cezalandırıldığı görülmektedir. TCK'nın genel hükümlerine uyum çerçevesinde VUK'da iştirakin tanımı kaldırılmış ise de, iştirak nedeni ile kesilen vergi ziyaı cezasının vergilerin kanuniliği ilkesine aykırı olmadığına Anayasa Mahkemesi'nce karar verilmiştir. Söz konusu kararda dikkat çeken husus iştirak kavramının yargı kararları ile somutlaştığının ve ayrıca kanuni tanım yapılmasının zorunlu olmadığının belirtilmesidir. İştirak sadece vergi hukuku kuralları çerçevesinde değerlendirilebilecek bir kurum değildir. Nitekim TCK'da yer alan iştirak biçimlerinden "faillik", "azmettirme" ve "yardım etme" vergi kaçakçılığı suçları bakımından da uygulama alanı bulacaktır. Ancak TCK'da yer alan iştirake ilişkin tanımların, iştirak nedeni ile kesilecek vergi ziyaı cezasına dayanak alınması mümkün değildir. İştirak kurumu vergi kaçakçılığını besleyen kanalların tıkanması adına önem arz etmektedir. Bu öneme binaen iştirak kurumunun işlevinin arttırılması gerekmektedir. Somut kriterler içeren kanuni tanımlara yeniden VUK'da yer verilerek iştirak kurumu yeniden ele alınmalıdır. Kanuni düzenlemelerin açıklığa kavuşturulabilmesi adına çıkarılacak düzenleyici işlemler ve eğitimler iştirakin tespitini daha kolay hale getirecektir. Özel eğitimli ihtisas mahkemeleri iştirak dahil olmak üzere bütün vergi kaçakçılığı suçlarının daha sağlıklı biçimde yargılama faaliyetine tabi tutulmasını sağlayacaktır.