Gebelerde algılanan çift uyumu ve prenatal bağlanma ile yenidoğanı besleme niyeti arasındaki ilişkinin belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, EBELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SİNEM ARIN

Danışman: MENEKŞE NAZLI AKER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, gebelerde algılanan çift uyumu ve prenatal bağlanma ile yenidoğanı besleme niyeti arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacı ile tanımlayıcı olarak yürütülmüştür. Çalışma, Ankara Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastaneleri Cebeci Araştırma ve Uygulama Hastanesi Kadın Doğum Kliniği'ne başvuran gebeler ile yürütülmüştür. Araştırmaya merkeze başvuran gebelik haftası 20 veya daha üzerinde olan, partneriyle birlikte yaşayan, Türkçe okuma-yazma bilen, sağlıklı gebeliğe sahip, psikiyatrik hastalık tanısı almamış olan, doğumsal anomali tanısı almış fetüsü olmayan, 18 yaşın üzerinde 474 gebe dahil edilmiştir. Veriler, Ekim 2025- Aralık 2025 tarihleri arasında toplanmıştır. Verilerin toplanmasında "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Yenilenmiş Çift Uyum Ölçeği (YÇUÖ)", "Prenatal Bağlanma Envanteri (PBE)" ve "Yenidoğanı Besleme Niyeti Ölçeği (YBNÖ)" kullanılmıştır. Araştırma sonucunda katılımcıların YBNÖ puanlarının öğrenim düzeyi, gelir getiren işte çalışma durumu, aile tipi, eş dışında destek alma durumu, eş ile ilişkini algılama şekli, gebeliği planlama durumu, daha önce emzirme deneyimi, önceki bebeğini besleme şekli ve emzirme eğitimi alma durumuna göre değişmediği görülmüştür (p>0,05). Ekonomik durumu düşük olan katılımcıların YBNÖ puan ortalamalarının orta ve yüksek düzeyde olanlara göre daha düşük olduğu belirlenmiştir (p<0,05). YÇUÖ puanı ile PBE puanı arasında istatistiksel olarak pozitif yönde zayıf bir ilişki bulunmuştur (r=0,300; p<0,001). YÇUÖ puanı ile YBNÖ puanı arasında istatistiksel olarak pozitif yönde zayıf bir ilişki bulunmuştur (r=0,233; p<0,001). PBE puanı ile YBNÖ puanı arasında istatistiksel olarak pozitif yönde zayıf bir ilişki bulunmuştur (r=0,325; p<0,001). Çoklu regresyon analizi sonuçlarına göre, YBNÖ puanlarını belirlemek amacıyla modele dâhil edilen yaş, doğum sayısı, yaşayan çocuk sayısı, önceki bebeği besleme şekli, YÇUÖ ve PBE değişkenlerinin model üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir yordayıcı olduğu görülmektedir (F=10,219; p<0,001). Model, YBNÖ'deki toplam varyansın %19,3'ünü açıklamaktadır (R=0,440; R²=0,193; düzeltilmiş R²=0,174). Prenatal dönemde emzirme niyetinin güçlendirilmesi için eş uyumu ve prenatal bağlanmanın da birlikte değerlendirilmesi önerilir.