Fourier filtreleme yöntemi ile ROTSE-IIId veritabanındaki W UMa türü değişen yıldızların belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ASTRONOMİ VE UZAY BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DENİZ ÇOKER

Danışman: Sacit Özdemir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Gerek yer tabanlı gerekse uzaydan, 2-boyutlu dedektörlerle yapılan gökyüzü taramaları sayesinde, analiz edilmeyi bekleyen gözlemsel veri miktarı hızla artmaktadır. Bu verilerin hızlı bir şekilde anlamlandırılması için otomatikleştirilmiş analiz tekniklerine günümüzde daha da fazla ihtiyaç duyulmaktadır. Bu türden fotometrik verinin hızla arttığı deneylerden birisi olan ROTSE–IIId'ye (TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi) ait veriler bu çalışmada analiz edilmiştir. Analizde önce, dönem belirlemede yaygın olarak kullanılan Lomb-Scargle algoritması uygulanmış, daha sonra, yığın verilerin sınıflandırılmasında yine yaygın olarak kullanılan Fourier serisi yöntemi uygulanmıştır. Fourier serisi fiti ile elde edilen katsayılar yardımıyla bazı değişen sistemlerin sınıflandırılması gerçekleştirilmiştir. Ayrıca yine Fourier katsayılarından yararlanılarak, W UMa sistemleri için değme oranı (f), yörünge eğim açısı (i) ve kütle oranı (q) tahmin edilmiştir. Bütün bu işlemler, hazırlanan bir bilgisayar (Python) kodu ile baştan sona otomatik bir şekilde gerçekleştirilmiştir. Yöntemin ROTSE–IIId veritabanındaki 7 ayrı yönelimde yer alan yaklaşık 100000 ayrı noktasal hedef başarıyla uygulanması sonucunda, yeni değişen yıldızlar keşfedilerek sınıflandırılmaları yapılmış ve birçok W UMa türü sistem için ilk geometrik parametreler hesaplanmıştır.