Denetimli serbestlik uygulaması: Suç tekrarı, ebeveyn kabul-red algısı, sosyal çevre, antisosyal biliş ile suça yönelik atıflar arası ilişkiler


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ADLİ BİLİMLER ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MÜGE GÜRSAY

Danışman: ŞENNUR KIŞLAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Mevcut araştırmada, mükerrer suçluluğa ilişkin hem bireysel hem sosyal faktörler ele alınmakla birlikte bu etmenler arası ilişkiler gelişimsel bir çerçevede sunulmuştur. Araştırmanın temel amacı; yetişkin erkek yükümlü bireylerden oluşan tek suça yönelen ve mükerrer suça yönelen grupları; algıladıkları ebeveyn red düzeyi, sosyal çevresinin suça eğilimi, antisosyal bilişleri ve suça yönelik olumlu ve olumsuz atıfları bakımından karşılaştırmalı olarak incelemektir. Araştırmanın örneklemini, Ankara Denetimli Serbestlik Müdürlüğü ve Ankara Batı Denetimli Serbestlik Müdürlüğünde dosyası bulunan 88 tek suça yönelen ve 97 mükerrer suça yönelen olmak üzere toplam 185 erkek yetişkin yükümlü birey oluşturmaktadır. Mevcut çalışmada her iki grup için Yetişkin Ebeveyn Kabul-Red Ölçeği - Kısa Form, Mahkumlar için Kararsal Denge Ölçeği, Kişilik İnanç Ölçeği -Antisosyal Alt Ölçeği ve Sosyal Çevrenin Suç Eğilimi Soru Formu'nu da içeren Kişisel Bilgi Formu uygulanmıştır. Araştırma bulguları, mükerrer suça yönelen gruptaki bireylerin algıladıkları baba reddi, antisosyal biliş, sosyal çevrelerinin suça eğilimi ve suça yönelik olumsuz atıf puanlarının, tek suça yönelen gruba kıyasla daha yüksek olduğunu göstermektedir. Araştırma modelindeki yordayıcı, aracı ve sonuç değişkenleri arasındaki ilişkiler bakımından gruplar arasındaki farklılıklara bakıldığında; mükerrer grupta, algılanan baba reddi ile suça yönelik olumlu atıf arasında suça eğilimli sosyal çevrenin pozitif yönde aracılık rolü olduğu görülmektedir. Aynı zamanda suça eğilimli sosyal çevrenin bir diğer sonuç değişkeni olan suça yönelik olumsuz atıf değişkeni üzerinde negatif yönde aracılık etkisi olduğu görülmektedir. Mükerrer grupta geçerli olan söz konusu ilişkiler tek suça yönelen grup için geçerli değildir. Sonuç olarak, araştırma bulguları mükerrer suçluluk bağlamında, algılanan baba reddi ve suça yönelik atıflar arasındaki ilişkide suça eğilimli bir sosyal çevreye sahip olmanın kritik rolünü ortaya koymakta; mükerrer suçluluğa ilişkin bireysel ve çevresel etmenlere vurgu yaparak suç tekrarının önlenmesine ilişkin müdahale programlarına ışık tutmaktadır. Anahtar Sözcükler: Antisosyal Biliş, Ebeveyn Kabul-Red Algısı, Sosyal Çevre, Suç Tekrarı, Suça Yönelik Atıf