Aktive protein C rezistansının ABO kan gruplarıyla ilişkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2002
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYÇA DİLARA KASAPOĞLU
Danışman: MUHİT ÖZCAN
Özet:Aktive Protein C Rezistansının ABO Kan Gruplarıyla İlişkisi Bu çalışmanın amacı, sağlıklı kan vericilerinde ABO kan gruplarına göre, APCR tarama testi olarak kullanılan APCR normalize oranının (APCR-NO) ve APCR(+)'liği sıklığının farklı olup olmadığım irdelemektir. Sebebi tam açıklanamamakla birlikte, O-dışı kan grubuna sahip kişilerin O kan grubuna oranla tromboz riskinin daha yüksek olduğu ileri sürülmüştür. Kan grupları ile trombofilinin en yaygın sebebi olan aktive protein C rezistansı (APCR) ilişkisi konusunda yeterli veri bulunmamaktadır. APCR'ye % 95 sebebiyet veren Faktör V Leiden ile kan grupları arasındaki ilişkiyi tanımlayan bir çalışmada, FVL heterozigot bireylerde venöz tromboz sıklığı ve görülme riskinin O-dışı gruplarda O gruplarına göre daha yüksek olduğu bildirilmiştir. Çalışmaya Mart-Haziran 2002 tarihlerinde kan merkezine gelen ortalama 33 yaşında (19-63 yıl) 250 gönüllü kan vericisi (208 E/42 K) alındı. Çalışma için lokal etik kurul onayı ve gönüllü olur formu edinildi. Alman plazma örneklerinde APCR'yi ölçmek için ProC® Global testi (Dade Behring, Marburg, Germany) standart ve modifiye yöntemle (FV yoksun plazma) eş zamanlı çalışıldı. Standart yöntemle 0,69'un, modifiye yöntemle 0,86'nın altı APCR(+)'liği olarak kabul edildi. Standart yöntemle 17 olguda, modifiye yöntemle 28 olguda APCR(+)'liği saptandı (p=0,03). Her ne kadar O kan grubunda en az AB kan grubunda en fazla APCR(+) olgu izlense de aradaki farklar anlamlı değildi. APCR (-) olgularda, standart yöntemle O grubunda ortalama APCR-NO en yüksek izlendi (p=0,016). Modifiye yöntemle ise kan gruplarına göre ortalama APCR-NO 'larında fark yoktu. Olgular O ve O-dışı kan grubu olarak ele alındığında, APCR(+)'lik sıklığı standart yöntemde O grubunda 2(%3,5), O-dışında 15(%7,8) (p=0,344), modifiye yöntemde ise O grubunda 3(%5,3), O-dışında 25(%13) olguda saptandı. APCR(-) olguların APCR-NO'lan değerlendirildiğinde, standart yöntemde O grubunda O-dışı kan gruplarına göre istatistiksel olarak fark saptanırken (p=0,001), modifiye yöntemde bu fark görülmedi. Standart yöntem FV Leiden' e (FVL) özgün olmaksızın vücuttaki fizyolojik durumu daha iyi yansıtmaktadır. Standart yöntemle O kan grubunda APCR-NO, O- dışı kan gruplarına göre rezistansın uzağında bulunmuştur. FVL için daha özgün ve duyarlı olan modifiye yöntemle APCR-NO'lan kan grupları arasında (O ve O-dışı gruplar arası bakılsa da) farklılık göstermemektedir. Bu durum O-dışı kan gruplarında FVIII düzeyinin daha yüksek olması ve modifiye yöntemde dilüsyonun bu dezavantajı gidermesiyle açıklanabilir. İstatistiksel olarak anlamlı bulunmasa da, modifiye yöntemde APCR(+) olgu sıklığı, O grubunda O-dışı gruba oranla daha az bulunmuştur. Burada çalışma grubunun küçüklüğü sınırlayıcı faktör gibi görünmektedir.45 Bu çalışma O kan grubunun fizyolojik olarak aktive protein C rezistansından uzak olduğunu gösterirken, O kan grubunda APCR(+)liğinin daha seyrek olabileceği kuşkusunu doğurmaktadır. Anahtar Sözcükler : ABO kan grupları, Aktive protein C rezistansı, aktive protein C rezistansı normalize oranı, Faktör V Leiden, ProC Global, standart ve modifiye yöntem.