Sıçanlarda fruktoz ile oluşturulan hiperinsülinemi ve hipertansiyon üzerine Sodyum Molibdat'ın etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FARMAKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2000
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞAHİKA GÜNER
Danışman: ARİF TANJU ÖZÇELİKAY
Özet:57 ÖZET Sıçanlarda Fruktoz İle Oluşturulan Hiperinsülinemi ve Hipertansiyon Üzerine Sodyum Molibdatın Etkisi Esansiyel hipertansiyona sıklıkla insülin rezistansı, hiperinsülinemi ve dislipidemi eşlik etmektedir. Benzer şekilde, deneysel olarak yüksek fruktoz diyetiyle beslenen sıçanlarda da insülin rezistansı, hipertrigliseridemi ve hipertansiyon gözlenmektedir. Fruktoz hipertansif sıçanlarda hipertansiyon gelişimine yol açan mekanizma henüz tam olarak anlaşılamamış olmasına karşın, kan basıncındaki artışın insülin rezistansı ve hiperinsülineminin bir sonucu olduğu öne sürülmektedir, öte yandan, sodyum molibdat (Mo), deneysel STZ-diabetik sıçanlarda ve insüline rezistans obez farelerde (ob/ob) insülin benzeri etkiler oluşturmaktadır. Bu nedenle, çalışmamızda, Mo'nun fruktoz hipertansif sıçanlar üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Erkek Wistar sıçanlar; Kontrol (K), Molibdat tedavili kontrol (KMo), Fruktoz (F) ve Molibdat tedavili Fruktoz (FMo) olmak üzere 4 gruba bölünmüştür. Tedavi, sıçanların yemlerine ve içme sularına Mo katılarak yapılmıştır. F ve FMo gruplarındaki sıçanlara %10 (15. haftadan sonra %15) luk fruktoz çözeltisi verilmiştir. Sıçanların kan basınçları, kalp atım hızları, plazma glukoz, insülin ve trigliserid (TG) düzeyleri haftalık olarak ölçülmüştür. F grubundaki sıçanların glukoz, insülin, TG düzeyleri ve kan basınçları kontrollere göre anlamlı olarak yükselmiştir. Mo tedavisi, fruktoz' un yol açtığı hiperglisemi, hiperinsülinemi ve hipertansiyonu bütünüyle önlemesine karşın, TG düzeyindeki artışı kısmen baskılamıştır. ölçülen biyokimyasal parametreler ve kan basıncı K ve KMo grurupları arasında anlamlı bir değişiklik göstermemiştir. Kontrol gruplarla karşılaştırıldığında, insülin duyarlılığı F grubunda azalmış fakat FMo grubunda anlamlı olarak değişmemiştir. Araştırmanın son haftasında tüm gruplara oral glukoz tolerans testi (OGTT) uygulanmıştır. F grubunda OGTT sırasında glukoz ve insülin düzeyleri K, KMo ve FMo gruplarına göre anlamlı olarak artmıştır. F ve FMo gruplarındaki sıçanların, plazma insülin düzeyi ve sistolik kan basıncı arasında anlamlı olarak pozitif bir korelasyon olduğu saptanmıştır. Buna karşın, plazma TG ve sistolik kan basıncı arasında istatistiksel olarak benzer bir korelasyon bulunmamıştır. Bulgularımız, bu deneysel modelde insülin rezistansının hipertansiyon gelişiminden sorumlu olduğunu ve kronik Mo tedavisinin sıçanlarda fruktozun neden olduğu hiperinsülinemi ve hipertansiyonu önlediğini göstermektedir. Anahtar Sözcükler: insülin Rezistansı, Hiperinsülinemi, Hipertansiyon, Fruktoz, Sodyum Molibdat.