Tavuk ve rat karaciğerinde yağ ve karbonhidrat metabolizmalarının karşılaştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HİSTOLOJİ VE EMBRİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FÜSUN ERHAN
Danışman: LEVENT ERGÜN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmada, Wistar albino türü 30 adet rat ile 30 adet Ross ırkı broiler tavuk kullanıldı. Ratların her biri 10' arlı gruplara ayrıldı. Bu gruplar erişkin, 14 günlük ve 18 günlük fötuslar halinde düzenlendiler. Tavuklar da yine 10' arlı olmak üzere erişkin, 14 günlük ve 18 günlük tavuk fötusları olarak gruplara ayrıldı. Gebeliğin 14. ve 18. günlerinde ketamin-ksilazin anestezisi altında fötuslar çıkarıldı. Makroskobik incelemeleri yapıldıktan sonra fötusların abdomenleri açıldı ve karaciğerleri alındı. Erişkin ratların da anestezi altında karaciğerin çeşitli yerlerinden doku örnekleri alındı. Tavuk yumurtaları dikkatli bir şekilde kırılarak fötusların karaciğer dokuları diseke edildi. Erişkin tavukların servikal dislokasyonundan sonra, karaciğerin çeşitli yerlerinden doku örnekleri alındı. Alınan doku örneklerine ışık mikroskobik incelemeler için çeşitli boyama metotları uygulandı. Karaciğer karbonhidrat birikiminin ışık mikroskobik incelemelerinde, erişkin rat ve tavuk ile 14 ve 18 günlük rat ve tavuk fötuslarında hepatik glikojen granülleri fötal döneme kıyasla erişkin dönemde daha fazla miktarda gözlenmiştir. Erişkin dönem ratlar ile tavuklarda hepatik glikojen birikiminin benzer yoğunlukta olduğu görüldü. Aynı zamanda istatistiksel olarak da anlamlı fark bulunamadı. 14 günlük rat ve tavuk fötuslarında hepatik glikojen miktarı karşılaştırıldığında, tavuk fötus hepatositlerinin çoğunda glikojen granüllerine rastlanırken rat fötuslarında yok denecek kadar az miktarda glikojen granülüne rastlandı. Hayvanlar arasındaki bu fark istatistiksel olarak da anlamlı bulundu (p<0,001). 18 günlük rat fötuslarındaki glikojen birikiminin tavuk fötuslarına göre daha az miktarda olduğu gözlendi. Hayvanlar arasındaki bu fark istatistiksel olarak da anlamlı bulundu (p=0,013). Karaciğer lipid birikiminin ışık mikroskobik incelemelerinde, erişkin rat ile 14 ve 18 günlük rat fötusu hepatik lipid damlacığı fötal döneme kıyasla erişkin dönemde daha fazla miktarda görülmüştür. Erişkin tavuk ile 14 ve 18 günlük tavuk fötusu hepatik lipid damlacığı erişkin döneme kıyasla fötal dönemde daha fazla miktarda gözlenmiştir. Erişkin rat ve tavuk hepatositlerinde benzer oranlarda lipid damlacığı görüldü. İstatistiksel olarak da anlamlı bir fark tespit edilemedi. 14 ve 18 günlük tavuk fötusu hepatositlerinde 14 ve 18 günlük rat fötuslarına oranla belirgin derecede fazla miktarda lipid damlacığı tespit edildi. Hayvanlar arasındaki bu farklar istatistiksel olarak da anlamlı bulundu (p<0,001).