Kırgızistan'da "Mugalimder Gazetası" ve "Kut Bilim" gazetesinde din ve ahlak eğitimine yaklaşımlar
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BUKATCHA AKIMJAN KYZY
Danışman: CEMAL TOSUN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tezimizde Eğitim Bakanlığına bağlı olarak çıkartılan "Mugalimder Gazetası" ve bağımsızlıktan sonra isim değiştirerek yayın hayatına devam eden "Kut Bilim" gazetesinde yer alan din ve ahlak eğitimi konusundaki yaklaşım ve fikirler ele alınmıştır. Öncelikle gazetenin temel özelliği ve yayın felsefesinin anlaşılması açısından Kırgız eğitim sisteminin genel tarihi ele alınmış ve Ekim Devrimi öncesi, Sovyet Dönemi ve Bağımsızlık Dönemi eğitim sisteminin genel özellikleri ve eğitim sistemine yön veren temel etken ve olgular tespit edilmiştir. Çarlık Dönemi eğitim sisteminde geleneksel eğitim kurumları olarak bilinen mektep ve medreselerin durumu, usul-u cedid okulları ve Rus Tuzem okullarının genel özellikleri incelenmiştir. Sovyet Döneminde Komünist Partinin ideolojisi ve materyalist felsefe temelinde oluşan eğitim anlayışı ele alınmıştır. Bu eğitim anlayışında ahlak eğitiminin yurtseverlik, enternasyonalizm, emek ve estetik gibi değerler üzerine inşa edilmiştir. Sovyet insanının ateist olarak yetişmesi için gazetede okul dersleri ve ders dışı etkinlikler ile ateist eğitim verilmiştir. Kut Bilim gazetesinde din ve ahlak eğitimi milli değerler çerçevesinde yeniden yapılanmıştır. Ulusal ideolojiyi belirlemede milli bilinci korumak adına Tengircilik anlayışı, Materyalist anlayış ve değerlerini İslam dini temelinde oluşturan anlayışlar ön plana çıkmıştır. Devlet yetkilileri Dinler Tarihi dersini bir dinin öğretisi olarak değil de, dinleri tanıtmak amaçlı olarak öngörmüşlerdir. Kut Bilim gazetesi aracılığıyla okurların beğenisine sunulan müfredatlarda dinler üstü anlayışta ve dinleri tanıtıcı özellikte olmasıyla dikkat çekmektedir. Okullarda din dersinin özellikle İslam dininin öğretilmesini öngören anlayışa hem toplum, hem Kırgız aydın kesimi büyük tepki göstermiştir. Hem Mugalimder Gazetası, hem de Kut Bilim gazetesi devletin resmi eğitim anlayışını eğitimcilere ve topluma aktarılmasında önemli bir araç görevini üstlenmiştir.