TÜRKİYE'DE YETİŞKİNLERİN TEKNOLOJİ YOĞUN ORTAMLARDA PROBLEM ÇÖZME BECERİSİNE YÖNELİK BİR YAPISAL EŞİTLİK MODELİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, BİLGİSAYAR VE ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BATUHAN CİCİKLER
Danışman: Hayriye Tuğba Öztürk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Artan insan ömrü ve azalan genç nüfus nedeniyle OECD ve UNESCO gibi önde gelen uluslararası organizasyonlar tarafından ekonominin bel kemiği olan yetişkinlerin yeni koşullara göre yeniden becerilendirilmesini politika sorunu olarak tanımlamaktadır. Bu anlamda bilgi toplumunun ve bilgi ekonomisinin tanımlayıcı özelliklerinden ve yeni beceri ihtiyacı bağlamında sıklıkla atıf yapılan toplumsal alanlarımızın teknoloji ve bilgi bağlamında yoğunlaşması/zenginleşmesi, bu alanlara özgü okuryazarlık ve problem çözme becerilerine olan ihtiyacı göz önüne sermektedir. Bu ihtiyaca hitaben OECD'nin kavramsallaştırmış olduğu Teknoloji-yoğun Ortamlarda Problem Çözme (TYO-PÇ) becerisi, bahsedilen iki beceriyi kapsamaktadır. OECD, 33 ülkeden yetişkinlerin TYO-PÇ düzeylerini ölçmektedir. Bu ölçümün sonucunda Türkiye'deki yetişkinlerin TYO-PÇ düzeyleri, OECD ortalamasından anlamlı düzeyde düşük bulgulanmıştır. Ayrıca diğer ülkelerde farklılık gözlemlenmezken, Türkiye'de cinsiyete göre farklılık gözlemlenmiştir. Bununla beraber eğitim durumu ve yaşın etkisi Türkiye'de, diğer ülkelere kıyasla daha zayıf bulgulanmıştır. Dolayısıyla bu çalışmada ülkelerin beceri düzeylerinin bağlamsallığından hareket ile Türkiye'nin dikkat çekici sonuçlarını etkileyen değişkenlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu anlamda ülkeler arasındaki beceri yeterlilikleri ve bağlamsal farklılıklar arasındaki ilişkiden hareket ile alanyazın ve OECD verisine dayanarak TYO-PÇ'yi açıklamada etkili olduğu düşünülen cinsiyet, yaş, eğitim durumu, ebeveyn eğitim durumu, günlük yaşamda bilişim teknolojileri deneyimi ve meslek değişkenleri ile hipotetik bir Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) geliştirilmiştir. Yapılan analizlerin sonucunda geliştirilen hipotetik modelin uyumlu olduğu bulgulanmıştır. Değişkenlerin karmaşık ilişkisi dikkate alındığında cinsiyete göre farklılık önemsizleşmektedir ve ebeveyn eğitim durumunun TYO-PÇ üzerindeki etkisi önem kazanmaktadır. TYO-PÇ'yi en fazla açıkladığı bulgulanan kişinin eğitim durumu değişkeni de önemli ölçüde kişinin ebeveyn eğitim durumu değişkeni tarafından etkilenmektedir. Bu bulgular doğrultusunda uygulayıcılara, politika yapıcılara ve araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.