İnflamatuar dermatit ve erken evre mikozis fungoides ayırıcı tanısında ve mikozis fungoides progresyon spektrumunda mikroRNA ilişkili proteinlerin ifadesinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DİLEK KOYUNCU YAMAK

Danışman: AYLİN HEPER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: MF, genellikle yama ve plak lezyonlarla yavaş seyir gösteren, bir kısım hastada deride tümörler ve deri dışı tutulum ile ilerleyen ve sistemik yayılım gösterebilen KTHL'dır. Ayrıca erken evrede, klinik ve histopatolojik olarak inflamatuar dermatitlerle benzerlik gösterebilmesi tanısal sıkıntı yaratmaktadır. Sağkalımın azaldığı ve mortalitede belirgin artışın görüldüğü ileri evreye ilerleyebilecek hastaları öngörebilecek biyobelirteçlerin bulunması ve mevcut tedavi yöntemlerinin yetersiz kaldığı ileri evre için yeni tedavi hedeflerinin belirlenmesi önem kazanmaktadır. Çalışmamızda inflamatuar dermatitler ile erken evre MF ayrımında ve MF ilerlemesinde, miRNA'lar tarafından ifadeleri düzenlenen STAT3, Notch1 ve FOXP3'ün birlikte, immünhistokimyasal yöntemle tanısal ve prognostik öneminin ve etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Materyal Metod: AÜTF Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı'nda 2006-2019 yılları arasında incelenmiş; 20 inflamatuar dermatit, 40 yama MF, 20 plak MF ve 20 tümör MF olgusu çalışmaya dahil edilmiştir. Tüm olgulara immünhistokimyasal olarak p-STAT3, Notch1 ve FOXP3 antikorları uygulanmış, dijital görüntüler üzerinden değerlendirme yapılmıştır. p<0,05 için sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Sonuçlar: MF olgularında p-STAT3 ve Notch1 ifadesi yama döneminden tümör dönemine doğru, özellikle yama ile tümör dönemleri ve erken MF ile tümör MF arasında olmak üzere anlamlı düzeyde artma göstermiştir. FOXP3 ile ise yama döneminden tümör dönemine doğru atipik lenfositlerde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde olmayan ifade azalması gözlenmiştir. Bununla birlikte yama ve plak MF grubunun birleştirildiği "erken MF" grubunda dermisteki lenfositlerde FOXP3 ifadesi "tümör MF" grubundan daha yüksektir. "İnflamatuar dermatit" ve "yama MF" grupları arasında p-STAT3, Notch1 ve FOXP3 ifadesi açısından fark saptanmamıştır. Ayrıca "BHD gösteren MF" grubunda "BHD göstermeyen MF" grubuna göre p-STAT3 ve Notch1 ifadesi daha yüksek, atipik hücrelerde ve dermisteki lenfositlerde FOXP3 ifadesi daha düşüktür. Tartışma: Çalışmamızda saptanmış olan p-STAT3 ve Notch1 ifadesinin histolojik evre ve klinik evre ilerlemesine paralel olarak artışı ve BHD ile ilişkisi, STAT3 ve Notch1'in MF patogenezinde rol oynadığını, agresif seyir ile ilişkili olduğunu ve alternatif tedavi hedefi olabileceğini desteklemektedir. Atipik hücrelerdeki FOXP3 ifadesi bu hücrelerin Treg fenotipini desteklemekte, ancak BHD gösteren olgularda ifadenin azalması bu fenotipin agresif seyirde rol oynamadığını düşündürmektedir. Treg hücre sayısının histolojik evre ve klinik evre ilerlemesi ile azalması prognostik bir öneme sahip olabileceğini düşündürmesine rağmen, immünhistokimyasal olarak FOXP3'ün prognostik belirteç olarak kullanımının güvenilir olmayabileceği sonucuna varılmıştır. STAT3, Notch1 ve FOXP3 immünhistokimyasal ifade durumunun inflamatuar dermatit ile yama dönemi MF ayırıcı tanısında katkısı olmadığı saptanmıştır.