Dijital ebeveynlik farkındalığının siber zorbalık ve ekran bağımlılığı üzerindeki yordayıcı rolü


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMİNENUR TURHAL

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Gökhan Atik

Eş Danışman: Öykü Mançe Çalışır

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada, ebeveynlerin dijital ebeveynlik farkındalığını sergileme şekli ve çocuklardaki siber zorbalığı ve ekran bağımlılığını yordamada dijital ebeveynlik farkındalığının rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya toplam 286 ortaokul öğrencisi ve bu öğrencilerin ebeveynleri (n = 286) katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Dijital Ebeveynlik Farkındalık Ölçeği, Çoklu Ekran Bağımlılığı Ölçeği ile Siber Zorbalık ve İnternet Saldırganlığını Tarama Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada basit ve çoklu regresyon analizi yöntemleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, ebeveynlerin en sık dijital ebeveynlik farkındalığı sergileme şekli alt boyutlara göre sırasıyla; dijital ihmal, olumsuz model olma, verimli kullanım ve risklerden koruma olarak belirlenmiştir. Yapılan çoklu regresyon analizleri sonucunda, dijital ebeveynlik farkındalığı ve siber zorbalık değişkenleriyle ilgili; olumsuz model olma, verimli kullanım ve risklerden koruma alt boyutlarının siber zorbalık yapma ve siber mağdur olma düzeylerini negatif yönde anlamlı olarak yordadığı; dijital ihmal alt boyunun ise pozitif ve anlamlı olarak yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Dijital ebeveynlik farkındalığı ve ekran bağımlılığı değişkenleri ile ilgili ise; olumsuz model olma alt boyutu dışında dijital ebeveynlik farkındalığında dijital ihmal, verimli kullanım ve risklerden koruma alt boyutlarının ekran bağımlılığını yordamada anlamlı birer yordayıcı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.