Meme kanserinde serum telomeraz aktivitesi ve kemoterapi direncinin belirlenmesinde ve hastalık prognozundaki rolü


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2003

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞULE TEMİZKAN

Danışman: HAKAN AKBULUT

Özet:

ÖZET: Meme kanseri, kadınlarda en sık görülen kanserdir ve kanserden ölümlerin nedeni olarak ise akciğer kanserinden sonra ikinci sırada yer alır. Kemoterapi bu hastalığın çeşitli evrelerinde uygulanan vazgeçilmez tedavi şekillerinden biridir. Antikanser kemoterapisinin en önemli kısıtlaması ise tümör hücrelerinde gelişen kemoterapi direncidir. Kemoterapi duyarlılığını etkileyen değişik prognostik faktörler bildirilmiştir. Bu çalışmada telomer sentezi ve hücrenin canlılığının devamından sorumlu olan telomeraz enzimi ve kemoterapi yanıtlan arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışmaya evre III-B ve IV hastalığı olan ve son 1 yıldır kemoterapi veya hormon tedavisi almayan 19 hasta alındı. Serum örneklerinde telomeraz aktivitesi PCR-EUSA kiti ile kaalitatif olarak değerlendirildi. Kemoterapi sonrası kısmi veya tam yanıt olması objektif total yanıt olarak değerlendirildi. Buna göre kemoterapi yanıtlan ve prognostik faktörler arasında (c-erbB2, ER/PR, tedavi öncesi telomeraz pozitifliği ve total telomeraz pozitifliği) istatistiksel anlamlı ilişki tespit edilmedi (p>0.05). Çalışma grubunda medyan sağ kalım süresi 11.00 + 1.68 ay (%95 GA: 11.11- 17.72) 1 yıllık sağ kalım oram %47.6 olarak tespit edildi. Telomeraz (+) grupta medyan sağkalım 11.00 + 2.68 ay, telomeraz (-) grupta ise henüz medyan sağ kalıma ulaşılmadı. Telomeraz (+) hastalarda sağ kalım daha kötü olamakla birliktei iki grup arasındaki fark istatiksel olarak anlamlı değildi (p=0.33). Telomeraz (+) ve (-) grupta 1 yıllık sağ kalım sırasıyla %41 ve %62.5 olarak tespit edildi. İki grup arasında 1 yıllık sağ kalım açısından yine istatiksel olarak anlamlı fark tespit edilmedi (p=0.35). Sonuç olarak bu çalışmada meme kanseri hastalarında serumda telomeraz aktivitesinin tespit edilebileceği gösterilmiştir. Kemoterapi yanıtı değerlendirmesi ve telomeraz aktivitesi arasındaki ilişkiyi daha iyi gösterebilmek için ise daha geniş hasta grubuna ihtiyaç vardır. 32