Zincirleme Suç

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, KAMU HUKUKU ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FULYA KORKMAZ

Danışman: DEVRİM GÜNGÖR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Zincirleme suç, birden çok suçun 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 43. maddesinde belirtilen sübjektif ve objektif nedenlerle bir araya geldiği ve tek suç gibi nazara alındığı bir ceza hukuku kurumudur. Suçların içtimaının bir türü olan zincirleme suçta bu nedenle öncelikle birden çok suçun varlığı tespit edilmeli ve daha sonra diğer koşulların gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmalıdır. Tezin ilk bölümünde birden çok suçun hangi ölçütlerden yararlanılarak belirlenebileceği ve zincirleme suçun hukukî niteliği tartışılmıştır. Sübjektif şart, zincirleme suça özelliğini veren en önemli unsurdur. Objektif şartlar ise Mülga Türk Ceza Kanun'dan farklı düzenlenmiş ve "mağdur" da zincirleme suçun bir unsuru haline gelmiştir. Mağdurun aynı olması şartının zincirleme suçun uygulama alanının daralmasına neden olmaması için "mağduru belli bir kişi olmayan suçlar" adı altında bir suç türü de kanunda yerini almıştır. Ancak aynı suçun birden çok kişiye karşı aynı zamanda işlenmesi durumunda da zincirleme suç hükümleri uygulanmaktadır (TCK m.43/2). Fikrî içtima ile zincirleme suçun bu türünün benzerliği uygulamada sorunlara yol açtığı gibi, doktrinde de eleştirilmiştir. Ancak işkence, yağma, kasten adam öldürme ve kasten adam yaralama suçları açısından zincirleme suç hükümleri uygulanamaz (TCK m.43/3). Zincirleme suç, bu suçlar açısından bir özellik göstermemektedir ve madde gerekçesinde de konuya ilişkin bir açıklama yer almamaktadır. Tezin ikinci bölümünde zincirleme suçun şartları, zincirleme suçun uygulama alanı dışında kalan suçlar ve konuya ilişkin tüm tartışmalar detaylı bir şekilde incelenmiştir. Zincirleme suç hukukî bir faraziyeye dayanmaktadır. Bu nedenle sadece kanunda belirtilen hallerde (yer yönünden yetkili mahkemenin, zamanaşımının ve cezanın belirlenmesi) tek suç gibi nazara alınır. Bunun dışında her suç bağımsızlığını korur. Tezin üçünce bölümünde zincirleme suçun tek suç oluşturduğu durumlar ele alınmış ve ayrıca bazı ceza hukuku kurum ve kavramlarıyla zincirleme suç karşılaştırılarak uygulamada meydana gelebilecek kavramsal kargaşaların önüne geçilmesi hedeflenmiştir.