Tarihsel süreç içinde olgunlaşma enstitülerinin yapı ve işleyişi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, hayatboyu öğrenme ve yetişkin eğitimi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP TÜRKSOY İLHAN

Danışman: Ahmet Yıldız

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırmada; bir yetişkin eğitimi kurumu olarak olgunlaşma enstitülerinin kuruluşu, kurumsal yapısı ve dönüşümünü analiz etmek ve kurumun günümüzdeki işleyişini, Ankara Olgunlaşma Enstitüsü odağında yönetici, öğretmen ve öğrenenlerin deneyim ve görüşleri esas alınarak değerlendirmek amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda, öncelikle, olgunlaşma enstitüleri yönetmelikleri incelenmiş ve olgunlaşma enstitülerinin tarihselliği ele alınmıştır. Ardından, Ankara Olgunlaşma Enstitüsü'nde yapılan gözlem ve görüşmeler ışığında, kurumun yapı ve işleyişi ortaya konmuştur. Son olarak, öğrencilerin katılım süreçlerine ilişkin öğrenci ve öğretmen görüşleri açığa çıkarılmıştır. Dolayısıyla, araştırmada, nitel araştırma yaklaşımından faydalanılmıştır. Bu araştırmanın deseni nitel durum çalışmasıdır. Olgunlaşma enstitüleri, kadının toplumsal konumunu güçlendirmeyi amaçlayan cumhuriyetin önemli kurumları arasındadır. Neoliberal politikaların etkisiyle, enstitülerin, özündeki kamucu ve toplumsal katılımı teşvik eden perspektifin yerini, daha piyasa odaklı ve "geleneksel Türk kültürünü" vurgulayan söylemleri ön plana çıkaran bir yaklaşıma bıraktığı saptanmıştır. Ayrıca, bir yetişkin eğitimi kurumu olarak Ankara Olgunlaşma Enstitüsü, birçok yönden örgün eğitime benzer özellikler göstermektedir. Dolayısıyla, örgün eğitimin bir uzantısı gibi işlediği bulgulanmıştır. Kurumda, mesleki beceriler kazanarak iş sahibi olma amacıyla gelen öğrenenler olduğu gibi yalnızca boş zamanlarını değerlendirmek için gelenler de bulunmaktadır. Genellikle, enstitü programları ev hanımı ve emekliler tarafından tercih edilmektedir. Piyasalaşmanın bir sonucu olarak eğitimin ikinci plana alınması, kurumun bir mesleki ve teknik yetişkin eğitimi kurumu olarak sahip olduğu temel amacını tam anlamıyla yerine getirmesini engellemektedir. Bu tezdeki bulgulardan elde edilen sonuçlar, genel olarak şu konularda yoğunlaşmaktadır: (1) olgunlaşma enstitüleri; kamucu ve kadını öne çıkaran konumuyla cumhuriyetin önemli kurumları arasındadır; (2) enstitülerin doğası ve işlevi, neoliberal koşulların etkisiyle önceki kamucu vurguların ötesinde, piyasalaşma ve artan piyasalaşmayla birlikte "geleneksel Türk kültürünü" vurgulayan söylemlerin ön plana çıktığı bir eksende değişime uğramıştır; (3) olgunlaşma enstitüleri bir yetişkin eğitimi kurumu olmalarına rağmen örgün eğitimin uzantısı gibi işlemektedir; (4) olgunlaşma enstitülerinin katılım örüntüleri, halk eğitimi merkezleriyle benzerlik göstermektedir.