Siprofloksasin içeren oftalmik çözeltilerin formülasyonunda hidroksipropil-beta-siklodekstrin kullanımının değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FARMASÖTİK TEKNOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2003

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP FÜSUN DENLİ

Danışman: ASUMAN BOZKIR

Özet:

114 ÖZET Siprofloksasin İçeren Oftalmik Çözeltilerin Formülasyonunda Hidroksipropil-B-Siklodekstrin Kullanımının Değerlendirilmesi Siprofloksasin pratik olarak suda çözünmemektedir ve özellikle ışığa karşı stabilite problemi bulunmaktadır. Siklodekstrinler, genel olarak, oftalmik preparatlarda etkin maddenin suda çözünürlüğünü, stabilitesini, absorpsiyonunu ve dolayısıyla biyoyararlanımı nı arttırmakta ve okal ilaç irritasyonunun azaltılmasında kullanılırlar. Çalışmamızda, oftalmik çözelti formülasyonlarında HP-fi-CD ile siprofloksasin'in çözünürlük ve stabilite problemlerinin iyileştirilmesi amaçlanmıştır. Etkin maddenin analitik yönteminin doğruluğunun kanıtlanması (validasyonu), üç önemli performans kriterinin test edilmesi ile saptanmıştır. Faz çözünürlük çalışmalarında, siprofloksasin ve HP-B-CD'in kompleksinin Al tipi çözünürlük diyagramına sahip oldukları ve kompleks oluşturma oranının 1:1 olduğu görülmüştür. HP-B-CD'nin siprofloksasin'in pH 5,5 fosfat tamponundaki çözünürlüğünü 3 defa, pH 7,4 fosfat tamponundaki çözünürlüğünü ise 2 defa arttırdığı saptanmıştır. Stabilite çalışmaları 2 ay boyunca incelenmiş ve siprofloksasin'in pH 5,5 ortamında, pH 7,4 ortamına göre daha stabil olduğu ve HP-B-CD'nin siprofloksasin'in stabilitesini önemli ölçüde yükselttiği gösterilmiştir. Farklı oranlarda HP-fî-CD içeren çözeltilere %0.1(a/h) oranında polimer (HPMC ve PVP) ilave edilmesi ile HP-B-CD'nin siprofloksasin ile oluşturduğu kompleksin stabilite sabiti arttırılmıştır. Ayrıca siklodekstrin çözeltilerine polimer ilavesinde polimerin etkisini arttırmak için kullanılan otoklavda ısıtma yönteminin, siprofloksasin'in stabilite problemi nedeniyle elverişli olmadığı, otoklavda ısıtma yerine, ultrasonik su banyosu kullanılarak çözeltilerin hazırlanmasının daha uygun olduğu saptanmıştır. Fİ, F2, F3, F4, F5 ve F6 kodlu formülasyonlardan in vitro salım deneyleri gerçekleştirilmiş ve en fazla ve en uzun süreli etkin madde şahmının F6 kodlu formülasyonda olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler : Oftalmik Çözeltiler, Siprofloksasin, Siklodekstrin, Hidroksipropil-B-Siklodekstrin, İnkluzyon Kompleksi, Çözünürlük, Stabilite