Etkileşimli oyun temelli gelişim destek programının bebeklerin bağlanma düzeylerine etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ÇOCUK GELİŞİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TANSEN TAYGUR ALTINTAŞ
Danışman: MÜDRİYE YILDIZ BIÇAKÇI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:12-24 aylık bebeklere verilen Etkileşimli Oyun Temelli Gelişim Destek Programının Bebeklerin Bağlanma Düzeylerine Etkisinin olup olmadığının belirlenmesinin amaçlandığı araştırmada karma araştırma yöntemlerinden iç içe karma desen kullanılmıştır. Araştırmaya 6 bebek deney ve 6 bebek kontrol olmak üzere 12 bebek dahil edilmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda bebeğin bağlanma düzeyini değerlendirmek için Waters ve Deane (1985), tarafından geliştirilmiş Sümer, Sayıl ve Kazak Berument (2016) tarafından Türkçe'ye uyarlanmış olan Bağlanma Davranışları Sınıflandırma Seti (BDSS)'den elde edilen bulgular ile araştırmacı tarafından hazırlanan "Bebek Ebeveyn Oyun Davranışları Gözlem Formu" bulguları, nitel boyutunda ise annelerle yapılan görüşmeler ve programın uygulandığı süreçte elde edilen etkinlik gözlemleri bulguları bulunmaktadır. Araştırmanın amacı doğrultusunda 12-24 aylık bebeklere 8 hafta boyunca ev ziyaretleri yoluyla Etkileşimli Oyun Temelli Gelişim Destek Programı (EOT-GDP) uygulanmıştır. Programın etkililiğini değerlendirmek amacıyla öntest-sontest ve kalıcılık testleri karşılaştırılmıştır. Ayıca etkinlikler gözlem formu ile değerlendirilmiş ve anne görüşleri doğrultusunda da Etkileşimli Oyun Temelli Gelişim Destek Programı değerlendirilmiştir. Araştırmanın nicel sonuçlarına göre Etkileşimli Oyun Temelli Gelişim Destek Programı uygulanmasından sonra deney ve kontrol grubunun Bağlanma Davranışları Sınıflandırma Seti (BDSS) puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu görülmüştür. Buna göre Etkileşimli Oyun Temelli Gelişim Destek Programı (EOT-GDP) deney grubundaki bebeklerin bağlanma düzeyleri üzerinde anlamlı bir farklılık ortaya koymuştur. Araştırmanın nitel gözlem bulguları da programın bebeklerin bağlanma düzeylerini desteklediğini, ayrıca Programı Değerlendirmeye Yönelik Görüşme Formu ile elde edilen bilgiler ile programın hem bebekler açısından hem de anneler açısından, bağlanma ve diğer gelişim alanlarındaki farkındalığı desteklediğini ortaya koymuştur. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda anne babalara, alanda çalışan uzmanlara ve araştırmacılara öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Anne Bebek Etkileşimi, Bağlanma, Bebeklik Dönemi, Gelişimsel Destek, Oyun