Non-nötropenik yoğun bakım hastalarında kandida kolonizasyonu ve enfeksiyonu açısından risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MÜGE AYHAN
Danışman: MEHMET SERHAT BİRENGEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yoğun bakım ünitelerinde (YBÜ) izlenen hastalarda çeşitli risk faktörlerinin varlığında kandida türleri ile kolonizasyon ve/veya invazif enfeksiyon gelişmektedir. Kan kültürü dışında trakeal aspirat, idrar gibi klinik örneklerdeki üremeler çoğu zaman kolonizasyon olarak değerlendirilmektedir. Semptomların özgül olmayışı, kan kültürlerinde geç üreme olması, eş zamanlı bakteriyel enfeksiyonların bulunabilmesi nedenleri ile kandida enfeksiyonlarının tanısı zor olabilmektedir. Tanıdaki bu güçlükler tedavide gecikmelere neden olmakta ve bu gecikme de artmış mortalite ile ilişkili bulunmaktadır. Erken tanı ve antifungal tedavide risk faktörlerinin bilinmesi önem taşımaktadır. Bu çalışmada; hastalar kandida ile kolonize, enfekte ve kontrol grubu olmak üzere sınıflandırılmış ve invazif kandida enfeksiyonu gelişimi açısından risk faktörleri değerlendirilmiştir. Haziran 2013-Haziran 2015 tarihleri arasında; Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbni Sina Hastanesi Anesteziyoloji-Reanimasyon ve İç Hastalıkları YBÜ'ne yatışı olan hastalar retrospektif olarak taranmıştır. Kırksekiz saatten uzun süre takip edilmiş, nötropenik olmayan, 18 yaş üstü toplam 225 hasta çalışmaya alınmıştır. Bilgi işlem sistemi, epikriz ve klinik izlem notları incelenerek hastalara ait şu demografik bilgiler ve risk faktörleri kayıt edilmiştir: yaş, yatış nedeni, yatış süresi, mekanik ventilasyon, santral venöz kateter varlığı, KOAH, kronik karaciğer hastalığı, kalp yetmezliği, böbrek yetmezliği, diabetes mellitus, steroid kullanımı, malignite, transplantasyon, antibiyotik kullanımı öyküsü, laboratuvar sonuçları, sonuç. İstatistiksel inceleme sonucunda tek değişkenli analizlerde; santral venöz kateter varlığı (P<0,001), TPN kullanımı (P=0,018), sepsis/septik şok varlığı (P<0,001) ve antibiyotik kullanım öyküsü (P<0,001) enfekte grupta diğer iki gruba göre, kolonize grupta kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Çok değişkenli analizlerde ise; sadece santral venöz kateter (P=0,011) ve sepsis/septik şok varlığı (P=0,018) kandida ile kolonizasyon açısından; santral venöz kateter (P=0,037) ve sepsis/septik şok varlığı (P<0,001) ile TPN kullanımı (P=0,040) ise kandida enfeksiyonu açısından bağımsız risk faktörleri olarak belirlenmiştir. Kandida türü ile en sık kolonizasyon trakeal aspirat ve idrarda görülmüştür. Kandida türleri ile enfeksiyon en sık kan ve abse/yara kültürlerinde gösterilmiştir. Albikans dışı türler ile kolonizasyon ve enfeksiyon sıklığının yüksek olduğu görülmüştür. Kolonize hastalarda albikans dışı türler %58,6, C.albicans %41,3 oranında bulunmuştur. Enfekte grupta C.albicans %50,7 oranında görülürken, albikans dışı türler % 49,3 oranında bulunmuştur. Yoğun bakımda uzun süre yatışı olan ve çeşitli risk faktörleri bulunan hastalarda, erken ve uygun antifungal tedavi başlanmasının mortalitenin azalmasına katkısı vardır. Bu nedenle yoğun bakım hastaları ile çalışan hekimler için risk faktörlerinin değerlendirilmesi ve invazif kandida enfeksiyonu için yüksek riskli hastaların bulunması önemlidir. Santral venöz kateteri bulunması, sepsis/septik şok varlığı, TPN kullanımı yoğun bakım hastalarında mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır.