Zihinsel engelli bir çocuğa sahip aile bireylerinin kaygı düzeylerinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2001

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞEGÜL İÇÖZ

Danışman: GÜLEN BARAN

Özet:

ÖZET Yüksek Lisans Tezi ZİHİNSEL ENGELLİ BİR ÇOCUĞA SAHİP AİLE BİREYLERİNİN KAYGI DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ Ayşegül İÇÖZ Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Ev Ekonomisi (Çocuk Gelişimi) Anabilim Dalı Danışman: Doç. Dr. Gülen BARAN Bu araştırma, engelli bir çocuğa sahip ailelerin (anne, baba ve engelli olmayan kardeş), engelli çocuğun varlığına ilişkin kaygı düzeylerinin hangi alanlarda yoğunlaştığını, bu yoğunlaşmanın nedenlerinin neler olduğunun belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya engelli bireylere hizmet veren özel eğitim kurumlarına devam eden beş-onbir yaşlan arasında olan, Down Sendromu ve Down Sendromu dışında zihinsel engel tanısı konmuş ellidört engelli çocuğun anne, babası ile dokuz-onüç yaşlan arasında olan normal kardeşleri dahil edilmiştir. Araştırmada engelli çocukların kendileri ve aileleri hakkında bazı genel bilgileri içeren "Genel Bilgi Formu" ile aile bireylerinin engelli çocuğun varlığına ilişkin kaygı düzeyini belirlemek amacıyla "Aile Kaygı ve Endişe Düzeyini ölçme Aracı (Questionnaire on Resources and Stress)" kullanılmıştır. Veriler Varyans Analizi ve Duncan Testi ile değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda annelerin kaygı düzeyinde engelli çocuğun problem durumunun, annenin yaşının, ilk tıbbi tanı zamanının, engelli çocuğun eğitime başlama yaşının (P<0.05); babaların kaygı düzeyindeengelli çocuğun problem durumunun, doğum sırasının, kardeş sayısının (PO.05), baba mesleğinin (PO.01), ilk tıbbi tanı zamanının, tanı hakkında bilgilendirilme durumunun (P<0.05); kardeşlerin kaygı düzeyinde engelli çocuğun yaşının, problem durumunun (PO.05), kardeş yaşının (PO.01) alt boyutlardan alman puanlarda farklılık yarattığı ortaya konmuştur. Annelerin, babaların ve engelli olmayan kardeşlerin engelli çocuğun varlığına ilişkin kaygı düzeylerinin karşılaştırıldığında ise, PO.05 düzeyinde farklılık olduğu ortaya konmuştur. Bu sonuçlar ışığında engelli çocuğun anne-baba ve kardeşlerine bazı öneriler getirilmiştir. 2001, 120 sayfa ANAHTAR KELİMELER: Engelli çocuk, Down Sendromu, Zihinsel engel, Engelli çocuğun ailesi, Kaygı-Endişe, Stres.