Futbol taraftarlarının sosyal kimlikleri, takım sadakati ve spor tüketimi davranış niyeti ilişkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SPOR BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SERCAN KURAL

Danışman: OĞUZ ÖZBEK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırmanın amacı futbol taraftarlarının sosyal kimlikleri, takım sadakatleri ve spor tüketim davranış niyetlerinin düzeylerini tespit etmek ve bu değişkenler arasındaki ilişkiyi yapısal eşitlik modeliyle belirlemektir. Araştrımanın örneklemini Ankara'daki Süper Lig takımları "Ankaragücü" ve "Gençlerbirliği" takım taraftarları passolig sahibi 518 kişi oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak "Taraftar Sosyal Kimlik Ölçeği", "Takım Sadakati Ölçeği", "Spor Tüketim Davranışları Ölçeği" kullanılmıştır. Katılımcıların demogragik özelliklerinin değerlendirilmesi amacıyla t-testi, ANOVA testleri kullanılmıştır. Ayrıca araştırma modelinnin doğrulanması amacıyla YEM kullanılmıştır. Yapılan analizler doğrultusunda, takım sadakati ölçeğinde "tutulan takım", "taraftar grubuna üye olma", değişkenlerinde anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Taraftar sosyal kimlik ölçeğinde "eğitim", "gelir", "tutulan takım", "taraftar grubuna üye olma" değişkenlerinde anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Spor tüketim davranışları ölçeğinde ise, "eğitim", "tutulan takım", taraftar grubuna üye olma değişkenlerinde anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Yapısal Eşitlik Modeli analizlerinde ise, araştırmanın hipotezleri kabul edilmiş ve model doğrulanmıştır. Ayrıca takım sadakatinin, spor tüketim davranışları ve taraftar sosyal kimliği arasında tam aracılık rolünün olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, taraftarların tüketim davranışlarında sosyal kimliğin ve takım sadakatinin etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Sosyal kimlik seviyesinin artmasıyla hem spor tüketim davranışlarında olumlu bir etkisinin olduğu hem de takım sadakati üzerinde olumlu bir etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.