Ziya Osman Saba hayat, sanatı, eserleri


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BERRİN AR

Danışman: ERDOĞAN KUL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatının önemli isimlerinden biri olan şair ve yazar Ziya Osman Saba, 47 yıllık ömrüne üç şiir kitabı, iki hikâye kitabı, birçok eleştiri ve tanıtma yazısı ile tercümeler ve mektuplar sığdırmış; anketlere verdiği cevapların yanında söyleşileri ve baskıya hazırladığı kitaplarla küçümsenemeyecek bir külliyat sığdırmıştır. Küçük yaştan itibaren şair olmayı hayal eden Saba, doğal olarak daha çok şiirle ilgilenmiştir. Sanatta hedefini "güzele erişebilmek" şeklinde ifade eden Saba, bütün hayatı boyunca yazmayı bir ihtiyaç olarak görmüştür. Henüz 17 yaşındayken ilk şiirini Servet-i Fünûn'da yayımlatan Saba, 1940'lı yıllara kadarki şiirlerinde küçük yaşta annesini kaybetmiş olmasının, sevgi eksikliğinin, maddi sıkıntıların, ilk evliliğinde yaşadığı sorunların etkisiyle karamsar şiirler yazıp ölüme yakın durmuştur. 1940'lı yılların ortalarından itibaren ikinci evliliğinin ve çocuk sahibi olmasının verdiği mutluluğun etkisiyle iyimserliği ağır basan şiirler yazmıştır. Şiirlerinde çoğunlukla çocukluk günleri, ölmüşlere özlem, aile yaşantısında bulunan huzur, İstanbul, gündelik hayata dair ayrıntılar, ölüm ve Allah inancı gibi temaları işlemiştir. Ziya Osman Saba şiirin dışında hikâyeler de yazmıştır. Bunlar, anı-hikâye tarzındaki anlatılardır. Şiirlerinde işlediği konuları, hikâyelerinde daha detaylı bir şekilde ele almıştır. Yazdığı eleştiri ve tanıtım yazılarında izlenimci eleştiri yöntemini benimseyen Saba, genç sanatçılara yol göstermenin yanında onları teşvik edici yazılar yazmıştır. Anahtar Kelimeler: Ziya Osman Saba, şiir, hikâye, eleştiri yazıları, Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatı.