Stresle başa çıkma ile psikolojik yardım alma tutumu ilişkisinde öznel sıkıntıları açmanın aracı rolü

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EDANUR ARI

Danışman: Metin Pişkin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın genel amacı; üniversite öğrencilerinin stresle başa çıkma tarzları ile psikolojik yardım almaya ilişkin tutumları arasındaki ilişkide öğrencilerin öznel sıkıntılarını açma eğilimlerinin aracı rolünü belirlemektir. Çalışma, 2022-2023 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde, Türkiye Cumhuriyeti'nin 54 farklı üniversitesinin çeşitli fakültelerinde yer alan ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora programlarındaki öğrenciler ile yürütülmüştür. Araştırma grubu 161 (%59.85) kadın, 108 (%40.15) erkek olmak üzere toplam 269 öğrenciden oluşmaktadır. Veriler, Öznel Sıkıntılarını Açma Ölçeği (ÖSAÖ), Psikolojik Yardım Almaya İlişkin Tutum Ölçeği – Kısa Formu (PYTÖ-K) ve Stresle Başa Çıkma Ölçeği – SBÖ aracılıyla toplanmıştır. Araştırmanın bulgularına göre üniversite öğrencilerinin stresle başa çıkma tarzı ile psikolojik yardım almaya ilişkin tutumları arasındaki ilişkide öznel sıkıntıları açma eğiliminin problem odaklı stresle başa çıkmada tam aracı, sosyal destek aramada kısmi aracı rolü olduğu saptanmıştır. Araştırmanın ön şartlarını yerine getirmediği için stresle başa çıkmada kaçınma tarzının aracı rolü analize tabi tutulmamıştır. Çalışmada araştırılan değişkenlerin cinsiyete göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelendiğinde, üniversite öğrencilerinin öznel sıkıntılarını açma eğilimi, psikolojik yardım almaya ilişkin tutumları ve stresle başa çıkmada ''kaçınma'' tarzı bakımından erkek ve kadınlar arasında manidar farklılıkların olduğu belirlenmiştir. Bulgulara göre kadınların öznel sıkıntılarını açma eğilimlerinde ''kendini açma'', erkeklerin ise ''kendini gizleme'' eğilimlerini daha sık sergiledikleri saptanmıştır. Bulgular ayrıca, kadınların yardım almaya ilişkin tutumlarının erkeklerden daha olumlu olduğunu ortaya koymuştur. Bulgulara göre kadınların stresle başa çıkmada "kaçınma" tarzı puanları erkeklere göre daha yüksek iken, "problem odaklı" ve "sosyal" boyutlarda katılımcıların cinsiyeti açısından anlamlı bir fark gözlenmemiştir.