Mengü Han Döneminde (1251-1259) Selçuklu-Moğol ilişkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FİRDES ÖZEN
Danışman: İLHAN ERDEM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Moğollar'ın Yakın Doğu'ya gelmeleri ve zamanla buradaki faaliyetlerini yoğunlaştırmaları bölgenin en güçlü devletlerinden biri olan Türkiye Selçuklu Devleti'ni olumsuz etkilemiştir. Celaleddin Harezmşah'ın devletinin ortadan kalkması ile iki devlet sınır komşusu olmuş ve Moğol tehditi Selçuklu ülkesinde gün geçtikçe kendini hissettirmeye başlamıştır. Bu dönemde Moğol Hanı Ögedey'in gönderdiği bir elçilik heyeti Selçuklu başkentine gelmiştir. İleri görüşlü ve zeki bir hükümdar olan Alaeddin Keykubad, Ögedey'in Moğol tabiyyetine girme isteğini kabul etmiş ve böylece devleti muhtemel bir Moğol istilâsından korumuştur. Alaeddin Keykubad'ın ölümü Türkiye Selçuklu-Moğol ilişkilerinde bir dönüm noktası olmuştur. Selçuklular, 1243 yılındaki tarihî Kösedağ Savaşı ile Moğollar'a yenilmişler ve Moğol tabiyyeti altına girmişlerdir. II. Gıyaseddin Keyhüsrev dönemi ile devlette başlayan sarsıntı onun halefleri döneminde de sürmüştür.Mengü, Moğol Hanı olduğunda Türkiye Selçuklu Devleti her açıdan oldukça kötü bir durumdaydı. Özellikle II. İzzeddin Keykavus ile IV. Rükneddin Kılıçarslan arasındaki taht kavgaları, devlet adamları arasındaki çıkar çatışmaları ve iç karışıklıklar devleti siyasî yönden zayıf duruma düşürmüş ve ülkede bir ikilik başlamıştır. Buna ek olarak Anadolu'daki Moğol ordusunun ve gelip giden elçilik heyetlerinin masrafları ile Baycu ve diğer Moğol emirlerinin keyfî istekleri devlete malî olarak büyük bir yük olmuştur. Bu dönemde Moğollar Rükneddin Kılıçarslan'ı desteklerken, Moğol baskısından kurtulmak isteyen Türkmenler İzzeddin Keykavus'u desteklemişlerdir. Özellikle 1256 yılındaki Sultan Hanı Savaşı'ndan sonra Moğol baskısı gün geçtikçe daha çok hissedilmeye başlanmış ve devlet her şeyiyle Moğol boyunduruğu altına girmiştir.