Major depresif bozukluğu olan hastalarda farmakoterapinin bilişsel işlevler üzerine etkisi: Bir izlem çalışması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: VUSAL ALIYEV
Danışman: VESİLE ŞENTÜRK CANKORUR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Major depresif bozukluk (MDB) oldukça sık görülen, küresel olarak ciddi yetiyitimine sebep olan ve büyük mali yük getiren bir ruhsal bozukluktur. MDB tanı ölçütlerinde yer alan dikkat dağınıklığı ve konsantrasyon sorunları gibi bilişsel bozukluklar hastalığın sadece aktif döneminde değil remisyon döneminde de devam etmektedir. Bilişsel işlev bozukluğu hastalığın gidişatını, tedaviye yanıtı ve algılanan hayat kalitesini etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı depresyon tanısı konan hastaların bilişsel işlevlerinin farmakoterapi öncesinde ve sonrasında karşılaştırılmasıdır. Yöntem: Çalışmaya ayaktan polikliniğe başvuran MDB tanısı alan ve antidepresan ilaç tedavisi başlanan 48 hasta alınmıştır. İlk değerlendirmede Kısa-Uluslararası Nöropsikiyatrik Görüşme (MINI), Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HAM-D), Hamilton Anksiyete Derecelendirme Ölçeği (HAM-A), Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) ile beraber bilişsel işlevleri değerlendirmek amacıyla İz Sürme Testleri (TMT A ve B), Stroop Testi TBAG Formu, WAIS-R şifre testi, WAIS-R aritmetik testi, WAIS-R benzerlikler testi ve Sözel Bellek Süreçleri Testi (SBST) uygulanmıştır. Ortalama 5 hafta sonra ulaşılan 41 hasta tekrar değerlendirilmiştir. Bulgular: Tedavi sonrası TMT-B, Stroop Testi, WAIS-R şifre testi, WAIS-R aritmetik testi, WAIS-R benzerlikler testi ve Sözel Bellek Süreçleri Testi (SBST) sonuçlarında tedavi öncesine göre istatistiksel anlamlı iyileşme görülmüştür. Sadece TMT-A sonuçları arasındaki farkın anlamlılığı istatistiksel olarak gösterilememiştir. Veriler norm değerlerine göre kategorize edildiğinde ilk değerlendirmede çoğu hastanın en az bir bilişsel test performası bozuk olsa da hastaların bir kısmı tüm testlerde normal sonuçlar göstermiştir. İzlem değerlendirmesinde belirtilerde iyileşmeye rağmen hastaların bir kısmında bilişsel bozukluğun devam ettiği görülmüştür. WAIS-R şifre alt testinin yaş ve eğitim süresiyle ilişkisi gösterilebilmiştir. Sonuç: Bu çalışmada depresyon hastalarında bilişsel bozuklukların olduğu gösterilebilmiştir. Antidepresan ilaç tedavisinin bu bilişsel bozukluklar üzerine olumlu etkisinin olduğu görülmüştür. Bilişsel bozukluklar hastalık belirtilerindeki iyileşmeden sonra da devam etmektedir. Anahtar Sözcükler: Bilişsel işlevler, bilişsel bozukluk, depresyon, izlem çalışması, tedavi.