Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile hekimliği polikliniklerine başvuran hastaların aile hekimliği bakış açısı ile ağız ve diş sağlığı durumları
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP BAYRAKTUTAR DALDAL
Danışman: MEHMET UNGAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkiye'de ağız ve diş sağlığı (ADS) önemli halk sağlığı konuları içindedir. Çocuklar ya da erişkin yaştaki bireyler ancak yakınmaları olduğu zaman diş hekimine gitmektedirler. Birinci basamak koruyucu hekimlik uygulamaları sayesinde toplumda ADS bilincinin sağlamlaştırılması, genel sağlığı etkileyebilecek rahatsızlıkların düzenli kontroller sonucu, erken teşhis ve erken müdahale ile önlenmesi mümkündür. Biz de, tamamen başka nedenler ile gerçekleştirilen aile hekimliği poliklinik muayenelerini ADS açısından kaçırılmaması gereken bir fırsat olarak görerek, aile hekimliği bakış açısı ile ADS durumunun polikliniklerimizde tespit edilmesini amaçladık. 1 Nisan 2014 – 31 Haziran 2014 tarihleri arasında polikliniklerimize başvuranlar arasından çalışmaya katılmayı kabul eden 328 kişi ile yüz yüze görüşüldü. Çalışma için hazırlanmış anket formları doldurulduktan sonra hastaların ağız ve diş muayeneleri, aile hekimliği polikliniği ortamında aynı aile hekimi tarafından gerçekleştirildi. Elde edilen verilerin istatistiksel değerlendirmesi Windows için SPSS paket programının 11,5 sürümü ile yapıldı. Sürekli değişkenler için Student t testi ve tek yönlü varyans analizi, kategorik değişkenler için Pearson'un ki-kare ve Fisher'in kesinlik testleri kullanıldı, p<0,05 için sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Katılımcıların %53,7'sinde en az bir çürük tespit edilirken, %64'ünde en az bir kayıp diş, %87,5'inde en az bir dolgulu diş ve %65,2'sinde diş taşı mevcuttu. Çürük, kayıp, dolgulu diş (DMFT) değeri 7 (0-30) olarak bulundu. Kardiyovasküler sistem ve solunum sistemi ilişkili hastalık varlığı, diabetes mellitus öyküsü ve romatolojik hastalık varlığında DMFT indeksi istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek bulundu (p<0,05). Medikal tedaviler ile DMFT indeksi karşılaştırıldığında antihipertansif, antidiyabetik, antihiperlipidemik ve antikoagülan ilaç kullanımının DMFT indeksini arttırdığı, bu artışın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulundu (p<0,05). Son altı ay içinde diş muayenesi olanların oranı %33,7 idi. İlk kez diş muayenesi olma yaşı büyüdükçe DMFT indeksinin de arttığı tespit edildi (r=0,296, p=0,000). Diş fırçalama sıklığı arttıkça DMFT indeksi azalmakta idi (r=-0,316, p=0,000). Günlük olarak yardımcı temizlik ürünü kullanım oranı %15,5 idi. Sonuç olarak bireysel ağız hijyeni alışkanlıkları yetersizdir. Hastalar ağız ve diş sağlıkları ile ilgili durumlarını özellikle sorgulanmadıkları takdirde hekimleri ile paylaşmamaktadır. Aile hekimlerine, periyodik hekim kontrolü alışkanlığının sağlanması, doğru beslenme ve oral hijyen eğitiminin sağlanması ve özellikle erken çocukluk döneminden itibaren bireylerin bilgilendirilmesi konularında önemli görevler düşmektedir. Aile hekimlerinin ağız ve diş muayenesi konusunda temel düzeyde eğitim almaları sağlanarak, hastaların birinci basamağa başka nedenler ile başvuruları, düzenli diş bakımı alamayan hastaların ağız ve diş sağlığını korumak için bir fırsata dönüştürülebilir. Anahtar Sözcükler: Ağız ve Diş Sağlığı, Aile Hekimi, Koruyucu Hekimlik, Periyodik Sağlık Muayenesi, DMFT indeksi