Acil servise hafif kafa travması nedeniyle başvuran ve antikoagülan ya da antitrombosit ilaç kullanan hastaların gecikmiş intrakraniyal kanama riski açısından değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YAŞAR ÇATAL
Danışman: MÜGE GÜNALP ENEYLİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Antikoagülan ya da antiplatelet ilaç kullanan hafif kafa travmalı hastalar, gecikmiş intrakraniyal kanama açısından risk altında olmasına rağmen; bu hasta grubunun yönetimiyle ilgili ortak bir yönetim algoritması yoktur. Çalışmamızın amacı; antikoagülan ya da antiplatelet ilaç kullanan hafif kafa travmalı hastalardaki gecikmiş intrakraniyal kanama sıklığını ve gecikmiş intrakraniyal kanama üzerine etkili faktörleri saptamaktır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma prospektif ve gözlemsel olarak 01.02.2019 – 31.01.2020 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbni Sina Hastanesi Acil Servisi'nde yapıldı. Çalışmaya 18 yaş ve üstü, antikoagülan ya da antiplatelet ilaç kullanan, hafif kafa travmalı hastalar dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastalara beyin bilgisayarlı tomografisi (BBT) çekildi. Çekilen ilk BBT'de intrakraniyal kanama saptanmayan, antikoagülan ya da antiplatelet ilaç kullanan kafa travmalı hastalara, 24 saatlik gözlem süresi sonunda gecikmiş intrakraniyal kanamayı saptamak için kontrol BBT çekildi. Hastaların demografik verileri, semptomları, fizik muayene bulguları, kullandığı antikoagülan ya da antiplatelet ilaçları, travma mekanizmaları, BBT sonuçları ve laboratuvar değerleri çalışma formuna kaydedildi. Bulgular: Toplam 101 hasta çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların %57,4 (n=58)'ü kadın, %42,6 (n=43)'sı erkekti ve ortalama yaşı 75,52±10,01'di. Bu hastaların %2,9 (n=3)'unda gecikmiş intrakraniyal kanama saptandı. Gecikmiş intrakraniyal kanama saptanan hastaların asetilsalisilik asit (ASA)(n=1), dabigatran (n=1) ve apiksaban (n=1) kullandığı görüldü. Hastaların, antikoagülan ya da antiplatelet ilaçlar arasından en sık ASA (%34,7)'yı kullandığı saptandı. Antikoagülan ya da antiplatelet ilaç kullanan hastaların, daha çok kadın ve yaşlı hastalar olduğu belirlendi. Yaş, travma mekanizması, Glasgow Koma Skala (GKS) skoru ve antikoagülan ya da antiplatelet ilaç kullanımının; hafif kafa travmalı hastalarda gecikmiş intrakraniyal kanama riskini istatistiksel olarak arttırmadığı bulundu (sırasıyla p değerleri; p=0,128, p=0,973, p=0,86, p=0,81). Ancak erkek cinsiyet, platelet değeri düşüklüğü, aktive parsiyel tromboplastin zamanı (APTT) uzaması ve international normalized ratio (INR) değeri yüksekliğinin; hafif kafa travmalı hastalarda gecikmiş intrakraniyal kanama riskini istatistiksel olarak arttırdığı bulundu (sırasıyla p değerleri; p=0,041, p=0,029, p=0,024, p=0,012). Sonuç: Antikoagülan ya da antiplatelet ilaç kullanımının hafif kafa travmalı hastalarda gecikmiş intrakraniyal kanama riskini arttırmadığı bulundu. Anahtar Sözcükler: Acil servis, antikoagülan/antiplatelet ilaç, intrakraniyal kanama, kafa travması