10-14 yaş adölesanlarda diyet inflamatuar indeksinin depresyon ve sosyal anksiyete ile ilişkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KEZBAN ŞAHİN
Danışman: Hülya Yardımcı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırmada; 10-14 yaş grubundaki adölesanların Diyet İnflamatuar İndeksinin (Diet Inflammatory Index; Dİİ) depresyon ve sosyal anksiyete ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma; Ocak 2021- Haziran 2021 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi'ne başvuran 10-14 yaş aralığındaki 304 adölesan [(146 erkek: %48,0; 158 kadın: %52,0)] ile yürütülmüştür. Adölesanlara yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak demografik bilgiler, antropometrik ölçümler, Çocuk Depresyon Ölçeği (Children's Depression Inventory; ÇDÖ), Çocuklar İçin Sosyal Anksiyete Ölçeği (Social Anxiety Scale for Children-Revised; ÇSAÖ-Y) ve 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı formundan oluşan bir veri toplama formu uygulanmıştır. Antropometrik ölçümler, tekniklerine uygun olarak araştırmacı tarafından alınmıştır. Diyet İnflamatuar İndeksi skorunun hesaplanmasında 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı kullanılmıştır. Adölesanların ortanca yaşları 11 yıldır (10-14 yıl). Adölesanların ortanca Dİİ skoru 3,29'dur (0,21-6,10). Erkek adölesanların ortanca Dİİ skoru 3,13 (0,21-5,57), kadın adölesanların 3,34'tür (0,39-6,10) (p>0,05). Adölesanlar Dİİ skorlarına göre çeyrekliklere ayrılmıştır. Üç ana öğün tüketen adölesanlar en az Q4 (%20,6), en fazla Q1 dilimindedir (%29,4) (p>0,05). Q1'dekilerin ana öğün atlama oranları daha düşüktür (%21,1) (p 0,05). Adölesanların ortanca ÇDÖ puanları 25,0 (17,0-37,0); ÇSAÖ-Y puanları 44,0'tür (18,0-86,0). Q1'deki adölesanların ÇDÖ puanları, diğer çeyrekliklerden daha yüksektir (p 0,05). Adölesanların Dİİ skoru ve ÇSAÖ-Y puanları (r:0,121) arasında anlamlı korelasyon vardır (p<0,05). Toplam ÇDÖ puanları ile vücut ağırlığı (r:0,202), BKİ (r:0,203), bel çevresi (r: 0,189), ÜOKÇ (r: 0,208) ve TDKK (r:0,155) arasında anlamlı korelasyon saptanmıştır (p<0,05). Adölesanların Dİİ skorları ile tüm makro ve selenyum dışındaki mikro besin ögeleri arasında anlamlı korelasyon vardır (p<0,05). Sonuç olarak; bu çalışma adölesanlarda Dİİ, depresyon ve sosyal anksiyete ilişkisini inceleyen ilk araştırmadır. Diyet İnflamatuar İndeksi, 10-14 yaş grubundaki adölesanların diyetinin potansiyel inflamatuar yükünün değerlendirilmesinde kullanılabilir bir indekstir ancak inflamatuar belirteçler ile birlikte kullanılması güvenilirlik açısından daha uygun olabilir. Diyet İnflamatuar İndeksi skoru arttıkça toplam ÇSAÖ-Y puanının anlamlı derecede artması, mental sağlık problemlerinin gelişimi ve engellenmesi açısından proinflamatuar diyet tüketimine vurgu yapmaktadır. Ancak aynı ilişki depresyon şiddeti için saptanmamıştır. Bu doğrultuda literatürdeki çelişkili sonuçlar da göz önünde bulundurularak adölesanlarda Dİİ skorunun mental sağlık problemleri ile ilişkisini inceleyen daha fazla araştırmaya gereksinim duyulmaktadır.